ENBezpłatny pilotaż

Bitwa pod Maratonem 490 p.n.e.: odpowiedzi dla nauczyciela

Odpowiedzi pochodzą z artykułu i jego źródeł. Przy pytaniach otwartych podajemy, czego szukać.

Liceum i technikum Starożytność

Wróć do kart pracy Przeczytaj cały artykuł ›

  1. 1. Karta faktów
  2. 2. Zadanie z mapą
  3. 3. Oś czasu
  4. 4. Analiza źródła
  5. 5. Trzy perspektywy
  6. 6. Słowniczek
  7. 7. Bilety wejścia i wyjścia
  8. 8. Quiz
Podstawa programowa
  • LO, zakres podstawowy, dział III pkt 2. charakteryzuje kulturowe i polityczne konsekwencje wojen grecko-perskich oraz podbojów Aleksandra Macedońskiego (temat) LO i technikum (Dz.U. 2018 poz. 467, zm. Dz.U. 2024 poz. 1019)

Podstawa programowa historii dla liceum i technikum: rozporządzenie MEN z 30 stycznia 2018 r. (Dz.U. 2018 poz. 467), załącznik nr 1, w brzmieniu nadanym rozporządzeniem z 28 czerwca 2024 r. (Dz.U. 2024 poz. 1019).

Echoes of BattleKarta 1 z 8 · Karta faktów

Karta faktówBitwa pod Maratonem, wrzesień 490 p.n.e.

Klucz odpowiedzi dla nauczyciela

Kiedy
wrzesień 490 p.n.e.
Gdzie
Równina i zatoka Maratonu, na północny wschód od Aten, Grecja
Wojna
Wojny grecko-perskie, 499 do 449 p.n.e.

Tło

Perski król Dariusz I władał największym imperium, jakie znał świat. Ateny poparły bunt przeciw niemu, powstanie jońskie, więc wysłał flotę przez Morze Egejskie, by ukarać miasto. Armia perska wylądowała w zatoce Maratonu, na północny wschód od Aten. Ateńczycy wyszli jej naprzeciw, wsparci jedynie przez niewielki oddział z Platejów. Sparta, poproszona o pomoc, odpowiedziała, że prawo religijne nie pozwala jej wymaszerować, dopóki księżyc nie będzie w pełni.

500 km
Bitwa pod Maratonem: gdzie to było

Strony

Ateny i Plateje

Dowódcy: Strateg Milcjades i polemarcha Kallimach

Siły: około 10 000 do 11 000 obywateli-żołnierzy (hoplitów)

Imperium Perskie

Dowódcy: Datis i Artafernes, wysłani przez króla Dariusza I

Siły: około 25 000 (szacunki się różnią), z łucznikami i jazdą

Wynik

Zwycięstwo Aten: według rachunku Herodota Persowie stracili około 6400 ludzi, a Ateńczycy 192. Ocaleni popłynęli ku Atenom, ale armia ateńska pomaszerowała prosto z powrotem i dotarła tam przed nimi.

Dlaczego to ważne

  • Było to pierwsze wielkie greckie zwycięstwo nad Persami na lądzie.
  • Rozbiło przekonanie, że Persów w ogóle nie da się pokonać.
  • Ocaliło Ateny i dało miastu ogromną pewność siebie przed nadchodzącym złotym wiekiem.
  • Dla imperium niczego nie przesądziło: dziesięć lat później Kserkses wrócił ze znacznie większą siłą.

Sprawdź, czy rozumiesz

  1. Dlaczego Dariusz I wysłał flotę przeciw Atenom?

    By ukarać Ateny za poparcie buntu przeciw niemu, powstania jońskiego.

  2. Które miasto wysłało niewielki oddział, by walczył u boku Ateńczyków?

    Plateje.

  3. Dlaczego Sparta nie ruszyła od razu Atenom na pomoc?

    Sparta odpowiedziała, że prawo religijne nie pozwala jej wymaszerować, dopóki księżyc nie będzie w pełni.

Źródła: Na podstawie artykułu Echoes of Battle „Bitwa pod Maratonem 490 p.n.e.: Ateny się ocaliły”, echoesofbattle.com/pl/blog/bitwa-pod-maratonem, który cytuje: Herodot, Dzieje, księga VI, 102 do 117. Encyclopaedia Britannica, „Ancient Greek civilization: The Battle of Marathon”. Encyclopaedia Britannica, „Greco-Persian Wars”. Peter Krentz, The Battle of Marathon. Benedetto Bravo, Ewa Wipszycka, Historia starożytnych Greków, t. 1.

Mapa: © Echoes of Battle (dane: Natural Earth, domena publiczna). Położenie przybliżone.

© Echoes of Battle, echoesofbattle.com. Możesz bezpłatnie drukować na swoje lekcje.

Echoes of BattleKarta 2 z 8 · Zadanie z mapą

Zadanie z mapąBitwa pod Maratonem, wrzesień 490 p.n.e.

Klucz odpowiedzi dla nauczyciela

22°E23°E24°E25°E37°N38°N1Ateny2Sparta3Plateje50 km

Gwiazdka oznacza pole bitwy. Numery są podpisane.

Bitwa pod Maratonem: 38.1°N, 24.0°E

Zadania

  1. Pole bitwy leży mniej więcej na 38,1°N i 24,0°E. Zaznacz je gwiazdką, korzystając z siatki.

    Gwiazdka leży przy wschodnim wybrzeżu, tuż nad linią 38°N i tuż na zachód od linii 24°E (zob. mapa w kluczu).

  2. Miejsce 1 to miasto, które Persowie przybyli ukarać. Nazwij je.

    Ateny.

  3. Przed bitwą biegacz Filippides pobiegł z miejsca 1 do miejsca 2 prosić o pomoc. Nazwij miejsce 2 i narysuj strzałkę pokazującą jego bieg.

    Sparta. Strzałka biegnie na południowy zachód od Aten do Sparty.

  4. Miejsce 3 wysłało jedynych sojuszników, którzy walczyli u boku Ateńczyków. Nazwij je.

    Plateje.

  5. Po bitwie Ateńczycy pomaszerowali prosto z powrotem, by strzec miejsca 1. Skorzystaj z podziałki: ile mniej więcej kilometrów w linii prostej dzieli pole bitwy od miejsca 1?

    Około 28 km (uznaj od 20 do 40 km).

Źródła: Na podstawie artykułu Echoes of Battle „Bitwa pod Maratonem 490 p.n.e.: Ateny się ocaliły”, echoesofbattle.com/pl/blog/bitwa-pod-maratonem, który cytuje: Herodot, Dzieje, księga VI, 102 do 117. Encyclopaedia Britannica, „Ancient Greek civilization: The Battle of Marathon”. Encyclopaedia Britannica, „Greco-Persian Wars”. Peter Krentz, The Battle of Marathon. Benedetto Bravo, Ewa Wipszycka, Historia starożytnych Greków, t. 1.

Mapa: © Echoes of Battle (dane: Natural Earth, domena publiczna). Położenie przybliżone.

© Echoes of Battle, echoesofbattle.com. Możesz bezpłatnie drukować na swoje lekcje.

Echoes of BattleKarta 3 z 8 · Oś czasu

Oś czasuBitwa pod Maratonem, wrzesień 490 p.n.e.

Klucz odpowiedzi dla nauczyciela

Wytnij karteczki i ułóż je w kolejności wydarzeń albo wpisz litery we właściwej kolejności poniżej.

Właściwa kolejność: E C I F D H A G B

  1. E 490 p.n.e. Dariusz I wysyła flotę przez Morze Egejskie, by ukarać Ateny.
  2. C Późne lato 490 p.n.e. Armia perska ląduje w zatoce Maratonu, na północny wschód od Aten.
  3. I Przed bitwą Biegacz Filippides biegnie z Aten do Sparty prosić o pomoc.
  4. F Przed bitwą Sparta odpowiada, że prawo religijne zatrzymuje ją w domu do pełni księżyca.
  5. D Przed bitwą Milcjades przekonuje polemarchę Kallimacha, do którego należy rozstrzygający głos.
  6. H Wrzesień 490 p.n.e. Ateńczycy przebiegają równinę, z cienkim centrum i silnymi skrzydłami.
  7. A Wrzesień 490 p.n.e. Greckie skrzydła zawracają do wewnątrz, a Persowie uciekają do okrętów.
  8. G Po bitwie Armia wraca marszem i dociera do Aten przed perską flotą.
  9. B 480 p.n.e. Persja wraca pod wodzą Kserksesa, pod Termopile i Salaminę.

Źródła: Na podstawie artykułu Echoes of Battle „Bitwa pod Maratonem 490 p.n.e.: Ateny się ocaliły”, echoesofbattle.com/pl/blog/bitwa-pod-maratonem, który cytuje: Herodot, Dzieje, księga VI, 102 do 117. Encyclopaedia Britannica, „Ancient Greek civilization: The Battle of Marathon”. Encyclopaedia Britannica, „Greco-Persian Wars”. Peter Krentz, The Battle of Marathon. Benedetto Bravo, Ewa Wipszycka, Historia starożytnych Greków, t. 1.

© Echoes of Battle, echoesofbattle.com. Możesz bezpłatnie drukować na swoje lekcje.

Echoes of BattleKarta 4 z 8 · Analiza źródła

Analiza źródłaBitwa pod Maratonem, wrzesień 490 p.n.e.

Klucz odpowiedzi dla nauczyciela

O źródle

Grecki historyk Herodot napisał Dzieje, główną starożytną relację o wojnach Greków z Persami. To od niego pochodzą słynne liczby 6400 poległych Persów i 192 Ateńczyków. W tym fragmencie (księga VI, rozdział 113) opisuje rozstrzygającą część bitwy. Przekład polski Antoniego Bronikowskiego ukazał się w 1862 roku.

Bój na Marathonie trwał przez czas długi. Jakoż środek wojska przemogli barbarowie, kędy Persowie sami i Sakowie walczyli; tutaj więc zwyciężywszy barbarowie i przełamawszy szyki ścigali je aż w środek kraju, lecz na skrzydłach obydwóch odnieśli zwycięztwo Atheńczykowie i Platejczykowie. Czego dokonawszy rozgromionym barbarom dozwolili uciekać, a natomiast połączywszy oba skrzydła na tych się rzucili którzy środek Atheńczyków byli rozbili, i powalili i tych w końcu Atheńczykowie. W pogoń tedy puszczając się za pierzchającymi Persami cięli przed sobą kto się nawinął, aż przybywszy do morza wołać zaczęli o ogień i imać się okrętów.

Herodot, Dzieje, księga VI, 113. Przekład Antoniego Bronikowskiego (zm. 1884): Herodot, Dzieje, Poznań: J. K. Żupański (druk N. Kamieński), 1862, s. 439. pl.wikisource.org/wiki/Strona:PL_Herodot_-_Dzieje.djvu/481

Trudne słowa: przemogli wzięli górę, pokonali. kędy gdzie. Sakowie żołnierze armii perskiej, którzy stali w centrum razem z Persami. pierzchającymi uciekającymi w popłochu. imać się chwytać.

Znajdź Co mówi źródło?

  1. Kto stał w centrum armii perskiej i co tam się najpierw stało?

    Sami Persowie i Sakowie. Zwyciężali: przełamali greckie szyki i ścigali Greków w głąb kraju.

  2. O co zaczęli wołać Ateńczycy, gdy dotarli do morza?

    O ogień. Potem zaczęli chwytać perskie okręty.

Wyjaśnij Dlaczego? Wykorzystaj swoją wiedzę.

  1. Greckie centrum zostało pobite, a mimo to Grecy wygrali. Wyjaśnij dlaczego, korzystając z karty faktów i artykułu.

    Milcjades ustawił cienkie centrum i silne skrzydła. Skrzydła pokonały Persów po obu stronach, potem połączyły się i uderzyły na tych Persów, którzy przełamali centrum, więc wróg został zaatakowany z obu stron (podwójne oskrzydlenie).

  2. Dlaczego zwycięskie skrzydła pozwoliły pobitym Persom uciekać, zamiast ich ścigać?

    Musiały się połączyć i uderzyć na centrum wroga, które wciąż zwyciężało. Pościg za rozbitymi oddziałami zostawiłby greckie centrum na pastwę Persów. Doceń odpowiedź, która łączy to z planem zawrócenia skrzydeł do wewnątrz.

Oceń Na ile możemy mu ufać?

  1. Herodot pisze, że Persowie stracili około 6400 ludzi, a Ateńczycy tylko 192. O co powinien zapytać historyk, zanim uwierzy tym liczbom?

    Kto liczył poległych i skąd Herodot znał te liczby? Czy pisał dla Greków dumnych ze zwycięstwa? Liczba 192 obejmuje tylko Ateńczyków, więc Platejczycy nie są w niej ujęci. Dobre odpowiedzi pytają o źródła autora i jego możliwą stronniczość.

  2. Opowieści o posłańcu, który przybiegł do Aten z wieścią i padł martwy, nie ma u Herodota. Pojawia się dopiero u pisarzy epoki rzymskiej, takich jak Plutarch. Która relacja jest bardziej wiarygodna i dlaczego?

    Herodot jest starszym źródłem. Opowiada o innym biegu, z Aten do Sparty przed bitwą, i o marszu armii z powrotem do Aten. Umierający posłaniec pojawia się dopiero u znacznie późniejszych pisarzy. Dobre odpowiedzi wskazują, że źródło bliższe wydarzeniom jest zwykle bardziej wiarygodne, choć też może się mylić.

Źródła: Na podstawie artykułu Echoes of Battle „Bitwa pod Maratonem 490 p.n.e.: Ateny się ocaliły”, echoesofbattle.com/pl/blog/bitwa-pod-maratonem, który cytuje: Herodot, Dzieje, księga VI, 102 do 117. Encyclopaedia Britannica, „Ancient Greek civilization: The Battle of Marathon”. Encyclopaedia Britannica, „Greco-Persian Wars”. Peter Krentz, The Battle of Marathon. Benedetto Bravo, Ewa Wipszycka, Historia starożytnych Greków, t. 1.

Źródło: Herodot, Dzieje, księga VI, 113. Przekład Antoniego Bronikowskiego (zm. 1884): Herodot, Dzieje, Poznań: J. K. Żupański (druk N. Kamieński), 1862, s. 439. Grecki tekst Herodota jest starożytny, a przekład Antoniego Bronikowskiego z 1862 roku jest w domenie publicznej (tłumacz zmarł w 1884 roku).

© Echoes of Battle, echoesofbattle.com. Możesz bezpłatnie drukować na swoje lekcje.

Echoes of BattleKarta 5 z 8 · Trzy perspektywy

Trzy perspektywyBitwa pod Maratonem, wrzesień 490 p.n.e.

Klucz odpowiedzi dla nauczyciela

Przeczytaj trzy krótkie relacje. Potem uzupełnij tabelę dla każdej ze stron.

Neutralny narrator

We wrześniu 490 roku p.n.e. armia perska wylądowała w zatoce Maratonu, na północny wschód od Aten. Około 10 tysięcy Ateńczyków i Platejczyków wyszło jej naprzeciw. Przez kilka dni obie armie stały naprzeciw siebie. Potem Milcjades ustawił linię cienką w centrum i silną na skrzydłach, a hoplici ruszyli przez równinę biegiem. Skrzydła zwyciężyły, zawróciły do wewnątrz i zmiażdżyły perskie centrum, a najeźdźcy uciekli do okrętów.

Ateny i Plateje

Ateńczycy i ich sojusznicy z Platejów stanęli naprzeciw armii wysłanej, by ukarać Ateny, i nie mogli czekać na Spartę. Mniej liczni hoplici ruszyli biegiem przez otwarty teren, z cienkim centrum i silnymi skrzydłami. Skrzydła rozbiły flanki perskie, a potem zawróciły do wewnątrz i zepchnęły najeźdźców do okrętów. Było to pierwsze wielkie greckie zwycięstwo nad Persami na lądzie. Dało Atenom ogromną pewność siebie przed nadchodzącym złotym wiekiem.

Imperium Perskie

Dla Dariusza I wyprawa była karą, przede wszystkim dla Aten za pomoc dla powstania jońskiego. Persowie wylądowali, licząc, że przeważą liczebnością i jazdą, a być może i że zdrada otworzy im miasto. Zamiast tego hoplici ruszyli na nich biegiem, odbierając przewagę łucznikom, i rozbili perskie skrzydła. Ocaleni popłynęli ku Atenom, ale armia już tam wróciła. Dla imperium ta porażka niczego nie przesądzała, a dekadę później wrócił Kserkses.

PytanieAteny i PlatejeImperium Perskie
Dlaczego walczyli?By obronić swoje miasto przed armią wysłaną, by je ukarać.By ukarać Ateny za pomoc dla powstania jońskiego.
Na czym polegali?Na szybkości: natarciu biegiem i silnych skrzydłach.Na liczebności, jeździe i łucznikach, a być może na zdradzie w Atenach.
Jaki mieli problem?Byli w wyraźnej mniejszości, a pomoc Sparty się opóźniała.Grecy biegiem skrócili dystans, zanim łucznicy zdołali ich złamać.
Ile ich kosztował ten dzień?192 poległych Ateńczyków według rachunku Herodota.Około 6400 poległych według rachunku Herodota.
Co było dalej?Armia zdążyła wrócić, by strzec Aten.Flota dotarła do Aten za późno. Dziesięć lat później najechał Kserkses.

Zastanów się

Dla Imperium Perskiego Maraton niczego nie przesądzał, a Ateńczycy pamiętali go jako dzień ocalenia miasta. Czy obie opinie mogą być prawdziwe? Uzasadnij.

Tak. Dla Aten było to ocalenie i powód do dumy. Dla ogromnego imperium była to jedna nieudana wyprawa, a Persja wróciła dziesięć lat później. Dobre odpowiedzi pokazują, że znaczenie wydarzenia zależy od punktu widzenia.

Relacje na podstawie artykułu i narracji bitwy w aplikacji Echoes of Battle.

Źródła: Na podstawie artykułu Echoes of Battle „Bitwa pod Maratonem 490 p.n.e.: Ateny się ocaliły”, echoesofbattle.com/pl/blog/bitwa-pod-maratonem, który cytuje: Herodot, Dzieje, księga VI, 102 do 117. Encyclopaedia Britannica, „Ancient Greek civilization: The Battle of Marathon”. Encyclopaedia Britannica, „Greco-Persian Wars”. Peter Krentz, The Battle of Marathon. Benedetto Bravo, Ewa Wipszycka, Historia starożytnych Greków, t. 1.

© Echoes of Battle, echoesofbattle.com. Możesz bezpłatnie drukować na swoje lekcje.

Echoes of BattleKarta 6 z 8 · Słowniczek

SłowniczekBitwa pod Maratonem, wrzesień 490 p.n.e.

Klucz odpowiedzi dla nauczyciela

Dopasuj każde pojęcie do definicji. Wpisz literę obok numeru.

Pojęcia

  1. hoplita D
  2. obywatel-żołnierz E
  3. polemarcha A
  4. powstanie jońskie C
  5. skrzydło H
  6. podwójne oskrzydlenie G
  7. Soros B
  8. legenda F

Definicje

  • A Ateński urzędnik, do którego pod Maratonem należał rozstrzygający głos wśród strategów.
  • B Kurhan poległych Ateńczyków przy brzegu pod Maratonem.
  • C Bunt przeciw władzy perskiej, który poparły Ateny.
  • D Ciężkozbrojny grecki piechur, który walczył długą włócznią w zwartym szyku.
  • E Obywatel, który walczy za własne miasto, a nie zawodowy żołnierz za żołd.
  • F Opowieść o przeszłości, którą się powtarza, choć nie musi być prawdziwa.
  • G Uderzenie na wroga z obu stron naraz, tak że zostaje schwytany pośrodku.
  • H Lewy albo prawy koniec szyku bojowego.

Użyj dwóch pojęć w jednym zdaniu o bitwie.

Odpowiedź otwarta. Uznaj każdą przemyślaną odpowiedź.

Źródła: Na podstawie artykułu Echoes of Battle „Bitwa pod Maratonem 490 p.n.e.: Ateny się ocaliły”, echoesofbattle.com/pl/blog/bitwa-pod-maratonem, który cytuje: Herodot, Dzieje, księga VI, 102 do 117. Encyclopaedia Britannica, „Ancient Greek civilization: The Battle of Marathon”. Encyclopaedia Britannica, „Greco-Persian Wars”. Peter Krentz, The Battle of Marathon. Benedetto Bravo, Ewa Wipszycka, Historia starożytnych Greków, t. 1.

© Echoes of Battle, echoesofbattle.com. Możesz bezpłatnie drukować na swoje lekcje.

Echoes of BattleKarta 7 z 8 · Bilety wejścia i wyjścia

Bilety wejścia i wyjściaBitwa pod Maratonem, wrzesień 490 p.n.e.

Klucz odpowiedzi dla nauczyciela

Bilet wejścia Przed lekcją · Bitwa pod Maratonem

  1. W którym wieku p.n.e. rozegrała się bitwa pod Maratonem?

    W V wieku p.n.e. (490 p.n.e.).

  2. Jakie imperium najechało Grecję w 490 roku p.n.e.?

    Imperium Perskie.

  3. Czym jest dziś maraton?

    Długim biegiem, nazwanym od opowieści o biegu spod Maratonu.

Refleksja

Dlaczego mała armia mogłaby zdecydować się zaatakować znacznie większą?

Odpowiedź otwarta. Uznaj każdą przemyślaną odpowiedź.

Bilet wyjścia Po lekcji · Bitwa pod Maratonem

  1. Kto wygrał bitwę pod Maratonem?

    Ateny, wsparte jedynie niewielkim oddziałem z Platejów.

  2. Jak Milcjades ustawił swoją linię?

    Cienką w centrum i silną na obu skrzydłach.

  3. Dokąd armia ateńska ruszyła zaraz po bitwie i po co?

    Z powrotem do Aten, by strzec miasta przed perską flotą. Dotarła tam przed nią.

Refleksja

Herodot i późniejsza legenda opowiadają o biegu co innego. Której wersji byś uwierzył i dlaczego?

Odpowiedź otwarta. Uznaj każdą przemyślaną odpowiedź.

Źródła: Na podstawie artykułu Echoes of Battle „Bitwa pod Maratonem 490 p.n.e.: Ateny się ocaliły”, echoesofbattle.com/pl/blog/bitwa-pod-maratonem, który cytuje: Herodot, Dzieje, księga VI, 102 do 117. Encyclopaedia Britannica, „Ancient Greek civilization: The Battle of Marathon”. Encyclopaedia Britannica, „Greco-Persian Wars”. Peter Krentz, The Battle of Marathon. Benedetto Bravo, Ewa Wipszycka, Historia starożytnych Greków, t. 1.

© Echoes of Battle, echoesofbattle.com. Możesz bezpłatnie drukować na swoje lekcje.

Echoes of BattleKarta 8 z 8 · Quiz

QuizBitwa pod Maratonem, wrzesień 490 p.n.e.

Klucz odpowiedzi dla nauczyciela

Zakreśl literę jedynej poprawnej odpowiedzi.

  1. Jakim argumentem, według Herodota, ateński strateg nalegający na bitwę przekonał polemarchę, do którego należał rozstrzygający głos?

    • A Obiecał polemarsze władzę tyrana w Atenach po zwycięstwie nad Persami
    • B Zapewnił, że Spartanie już nadchodzą i uderzą Persom na tyły
    • C Przekonywał, że Persowie odpłynęli już do Azji, zostawiając w obozie straż
    • D Ostrzegł, że zwłoka może skłócić Ateńczyków i pchnąć część z nich ku Persom

    D. Dlaczego: Według Herodota ateńscy strategowie byli podzieleni. Milcjades przekonał polemarchę Kallimacha, ostrzegając, że zwłoka wywoła w Atenach waśnie i skłoni część obywateli do przejścia na stronę Persów. Sparta odpowiedziała, że prawo religijne nie pozwala jej wymaszerować przed pełnią księżyca, więc Ateńczycy i Platejczycy walczyli bez niej.

  2. Na czym polegał pomysł ateńskiego szyku bojowego pod Maratonem?

    • A Skrzydła wzmocniono kosztem centrum, a potem uderzyły one z boku
    • B Armię podzielono na trzy grupy atakujące z różnych kierunków naraz
    • C Większość armii ukryła się w lesie i uderzyła na Persów z zasadzki
    • D Cała armia ustawiła się w jednej gęstej kolumnie i przebiła się przez środek

    A. Dlaczego: Milcjades ustawił hoplitów w niezwykłej linii, cienkiej w centrum i mocno obsadzonej na obu skrzydłach, tak by jej front był równie długi jak linia perska. Silne skrzydła rozbiły perskie skrzydła, po czym zawróciły do wewnątrz i uderzyły na centrum wroga z obu stron.

  3. Dlaczego szarża hoplitów biegiem była tak szokująca dla Persów i co taktycznie dawała?

    • A Tupot tysięcy biegnących wywołał wstrząsy, które rozbiły perskie szeregi
    • B Szarża miała przechwycić perskie konie, zanim jeźdźcy zdążyli ich dosiąść
    • C Persowie nigdy wcześniej nie widzieli piechoty w zbroi i sam jej widok ich sparaliżował
    • D Szybkie skrócenie dystansu ograniczyło czas pod ostrzałem i pozwoliło użyć włóczni

    D. Dlaczego: Według Herodota Ateńczycy jako pierwsza znana mu armia grecka ruszyli przez równinę biegiem. Szybko skracając dystans pod ostrzałem łuczników, mogli użyć długich włóczni i ciężkiej zbroi, zanim perskie strzały zdołały ich złamać.

  4. Co stało się z osłabionym centrum ateńskim pod Maratonem i dlaczego nie przesądziło to o klęsce?

    • A Centrum wycofało się do umocnionego obozu i tam przeczekało bitwę
    • B W centrum czekały ukryte rezerwy, które weszły do walki w krytycznym momencie
    • C Persowie zignorowali centrum i skupili cały atak na skrzydłach
    • D Persowie przełamali je i ścigali Greków, ale zwycięskie skrzydła zawróciły i uderzyły

    D. Dlaczego: Według Herodota w centrum stali sami Persowie i Sakowie: przełamali cienką linię grecką i zepchnęli ją w głąb lądu. Ale na skrzydłach Ateńczycy i Platejczycy rozbili perskie skrzydła, po czym zawrócili do wewnątrz i uderzyli na centrum wroga z obu stron. To przesądziło o zwycięstwie.

  5. Herodot podaje, że pod Maratonem zginęło 6400 Persów i 192 Ateńczyków. Jakie znaczenie miało to zwycięstwo?

    • A Doprowadziło do natychmiastowego upadku Imperium Perskiego
    • B Pokazało, że armia perska była źle wyszkolona i całkowicie niezdyscyplinowana
    • C Pokazało, że Persów można pokonać, i dodało Atenom pewności siebie
    • D Było propagandą, bo w rzeczywistości straty obu stron były wyrównane

    C. Dlaczego: Według Herodota zginęło 6400 Persów i 192 Ateńczyków, pochowanych w kurhanie na polu bitwy (strat Platejczyków nie podał). Zwycięstwo pokazało, że armia obywateli może pokonać siły imperium, którego Grecy dotąd się obawiali, i stało się dla Aten źródłem dumy i pewności siebie przed inwazją Kserksesa dziesięć lat później.

  6. Późniejsza tradycja, za którą idzie część współczesnych historyków, przyjmuje, że Ateńczycy uderzyli, gdy perskiej jazdy nie było na polu. Dlaczego jej nieobecność miałaby tak duże znaczenie?

    • A Nieobecność jazdy oznaczała, że Persowie zamierzali się poddać bez walki
    • B Perska jazda z zasady nie walczyła na równinach, więc jej brak nic nie zmieniał
    • C Bez jazdy Persowie tracili główny atut na równinie, a skrzydła hoplitów były bezpieczne
    • D Ateńczycy mieli liczną jazdę, która bez przeciwnika mogła okrążyć Persów

    C. Dlaczego: Część współczesnych historyków, idąc za późniejszą tradycją, przyjmuje, że Ateńczycy uderzyli, gdy perskiej jazdy nie było na polu. Persowie wylądowali na otwartej równinie, licząc, że przeważą liczebnością i jazdą, więc bez niej tracili główny atut, a hoplici mogli przebyć równinę biegiem bez obawy o skrzydła.

  7. Jakie znaczenie miał bieg Filippidesa do Sparty PRZED bitwą i dlaczego Spartiaci nie dotarli na czas?

    • A Spartanie wysłali pomoc, ale perska flota zablokowała im drogę morską do Attyki
    • B Sparta prowadziła wtedy wojnę z Tebami i nie mogła wysłać żadnych wojsk
    • C Zaniósł prośbę Aten o pomoc, lecz prawo religijne kazało Sparcie czekać do pełni
    • D Filippides zginął w drodze i wiadomość o perskim desancie nigdy nie dotarła

    C. Dlaczego: Według Herodota biegacz Filippides (Fejdippides) pobiegł przed bitwą z Aten do Sparty prosić o pomoc. Sparta odpowiedziała, że prawo religijne nie pozwala jej wymaszerować, dopóki księżyc nie będzie w pełni, więc Ateńczycy, wsparci jedynie niewielkim oddziałem z Platejów, musieli walczyć bez Spartan.

Źródła: Na podstawie artykułu Echoes of Battle „Bitwa pod Maratonem 490 p.n.e.: Ateny się ocaliły”, echoesofbattle.com/pl/blog/bitwa-pod-maratonem, który cytuje: Herodot, Dzieje, księga VI, 102 do 117. Encyclopaedia Britannica, „Ancient Greek civilization: The Battle of Marathon”. Encyclopaedia Britannica, „Greco-Persian Wars”. Peter Krentz, The Battle of Marathon. Benedetto Bravo, Ewa Wipszycka, Historia starożytnych Greków, t. 1.

Pytania z quizu bitwy w aplikacji Echoes of Battle.

© Echoes of Battle, echoesofbattle.com. Możesz bezpłatnie drukować na swoje lekcje.