1 grudnia 1916 roku armia rumuńska rzuciła ostatnie odwody na skrzydło Armii Dunaju Augusta von Mackensena nad rzeką Neajlov, na południowy zachód od Bukaresztu. Kontratak kierowany przez generała Constantina Prezana zrazu posuwał się naprzód i przynosił jeńców, ale Niemcy zdobyli rumuńskie rozkazy bojowe i do 3 grudnia natarcie się załamało. 6 grudnia Bukareszt padł.
Dwie armie idą na stolicę
Rumunia przystąpiła do wojny po stronie Ententy w sierpniu 1916 roku i ruszyła do Siedmiogrodu. Państwa centralne odpowiedziały z dwóch kierunków. 9. Armia Ericha von Falkenhayna odrzuciła Rumunów i w listopadzie przebiła się przez przełęcze Karpat na Wołoszczyznę, a wojska Mackensena nadeszły od strony Bułgarii i sforsowały Dunaj. Historyk Sorin Cristescu w rozmowie z Radiem Rumunia Międzynarodowe umieszcza tę przeprawę pod Zimniceą. Pod koniec listopada obie armie nieprzyjaciela zbiegały się już pod Bukaresztem.1
Rumunia wciąż posługiwała się kalendarzem juliańskim, dlatego rumuńskie opracowania datują bitwę od 16/29 listopada do 20 listopada/3 grudnia 1916 roku, podając obok siebie datę starego i nowego stylu. Rumuńscy historycy nazywają ją bitwą nad Argeszem i Neajlovem albo po prostu bitwą o Bukareszt.2
Ryzyko Prezana
Obroną stolicy pokierował generał Constantin Prezan. Jak opisuje to Cristescu, chodziło o to, by wcisnąć się między dwie armie niemieckie i pobić je po kolei, czekając na rosyjską pomoc, która się spóźniała. Falkenhayn streścił później rumuński zamysł w notatce, którą przytacza magazyn Historia: 1. Armia, około czterech dywizji, miała trzymać linię Argeszu, grupa manewrowa złożona z czterech dywizji piechoty i dywizji kawalerii miała uderzyć w lewe skrzydło Armii Dunaju Mackensena, a dwie dywizje rosyjskie miały związać jej prawe skrzydło. Falkenhayn uznał ten plan za niezły, gdyby nie to, że pomijał niemieckie zgrupowanie Kühnego nadciągające z zachodu. Według historyka George'a Marcu, którego cytuje dziennik Adevărul, rumuńskie prośby o kolejne oddziały rosyjskie nie przyniosły realnego skutku.3
Cios spadł przez Neajlov. Relacja Adevărul, oparta na pracach Marcu i historyka Constantina Vărzaru, podaje, że 1 grudnia Rumuni odnieśli sukcesy na wszystkich odcinkach. Historia opisuje kolumnę blisko 2000 niemieckich jeńców prowadzonych Calea Victoriei, główną aleją Bukaresztu.4
Zdobyte rozkazy
Potem plan przepadł. Rumuński samochód sztabowy z rozkazami operacyjnymi wpadł w ręce Niemców. Według notatki Falkenhayna rozkaz był bez wątpienia autentyczny i odebrany dwóm rumuńskim oficerom sztabu, którzy zabłądzili autem między liniami; Historia umieszcza to zdarzenie w Rătești, gdzie samochód wjechał na niemiecki pułk w marszu. Niemcy znali odtąd rozmieszczenie rumuńskich oddziałów i zamiary dowództwa. Cristescu uważa jednak, że przewaga liczebna i sprawność Niemców rozstrzygnęłyby bitwę także bez tego samochodu.5
3 grudnia, według Historii dzień rozstrzygnięcia, niemieckie dywizje niespodziewanie spadły na tyły wojsk rumuńskich między Neajlovem a Argeszem. Rankiem 4 grudnia cała linia Argeszu była w rękach nieprzyjaciela i nic już nie oddzielało państw centralnych od stolicy.6
Upadek Bukaresztu
Pierścień fortów Bukaresztu rozbrojono jeszcze przed wejściem Rumunii do wojny, więc 4 grudnia było jasne, że miasta nie da się obronić. Decyzję o oddaniu go bez walki podjęto 6 grudnia, w urodziny Mackensena, i tego dnia Bukareszt padł. Dwór i rząd przenieśli się na północ, do Jassów w Mołdawii.7
Resztki armii rumuńskiej cofnęły się do Mołdawii, gdzie wreszcie wsparli je Rosjanie. Gerhard Hetzer w eseju dla Wolnego Uniwersytetu w Berlinie zauważa, że okupacja objęła około dwóch trzecich kraju, Mackensen został jego wojskowym gubernatorem, a brytyjskie oddziały podpaliły pola naftowe pod Ploeszti, żeby nie wpadły w ręce Niemców. Państwa centralne zyskały rumuńskie zboże i ropę, a Rosja musiała obsadzić kolejne 300 mil frontu. Okupacja Bukaresztu trwała do listopada 1918 roku.8






