10 września 1813 roku amerykańska eskadra komandora Olivera Hazarda Perry'ego starła się z eskadrą brytyjską komandora Roberta Heriota Barclaya w pobliżu Put-in-Bay na jeziorze Erie. Okręt flagowy Perry'ego został rozbity w drzazgi, ale dowódca przepłynął łodzią na inny bryg, przełamał brytyjską linię i zmusił do kapitulacji całą brytyjską eskadrę. Zwycięstwo dało Stanom Zjednoczonym panowanie nad jeziorem Erie i otworzyło drogę do odzyskania Detroit.
Dwie eskadry zbudowane nad jeziorem
Od początku wojny jezioro Erie należało do Brytyjczyków, pisze amerykańska National Park Service, a Perry przybył wiosną 1813 roku, by rzucić im wyzwanie. Jego okręty zbudowano od podstaw w Presque Isle w Pensylwanii i trzeba je było po kolei przeprowadzać przez mieliznę, zanim mogły wypłynąć; Barclay, który blokował port, z niewyjaśnionych do dziś powodów zdjął blokadę, a Perry przeprowadził na pontonach oba duże brygi, Lawrence i Niagarę.1
W dniu bitwy Perry miał według Park Service dziewięć jednostek z 54 działami przeciw sześciu Barclaya z 63 działami, a American Battlefield Trust szacuje załogi na około 540 Amerykanów i 450 Brytyjczyków. Britannica również podaje dziewięć okrętów amerykańskich przeciw sześciu brytyjskim.2
Nie oddawajcie okrętu
Perry podniósł flagę bojową z napisem DONT GIVE UP THE SHIP (Nie oddawajcie okrętu), słowami kapitana Jamesa Lawrence'a z USS Chesapeake, wypowiedzianymi, gdy śmiertelnie rannego znoszono go pod pokład w czerwcu 1813 roku. Pierwszy strzał padł o 11.45. Lawrence przyjął na siebie główny ciężar brytyjskiego ognia i około 14.30 czterech na pięciu ludzi na jego pokładzie było zabitych lub rannych.3
Perry opuścił wtedy flagę, z czterema niezranionymi marynarzami wsiadł do małej łodzi i przepłynął na Niagarę komandora Jesse'ego Elliotta. Wprowadził ją prosto w brytyjską linię, strzelając salwami burtowymi, i kilka minut po 15.00 Brytyjczycy się poddali. Barclay został ciężko ranny. National Park Service podkreśla, że kapitulacja całej brytyjskiej eskadry nie miała wcześniej precedensu w historii brytyjskiej marynarki.4
Straty podaje się nieco różnie. American Battlefield Trust liczy 27 zabitych i 96 rannych Amerykanów oraz 41 zabitych, 93 rannych i 306 zaginionych lub wziętych do niewoli Brytyjczyków; Britannica podaje te same liczby amerykańskie oraz 40 zabitych i 94 rannych po stronie brytyjskiej.5
Spotkaliśmy wroga
Po bitwie Perry napisał do generała Williama Henry'ego Harrisona: „Spotkaliśmy wroga i jest nasz. Dwa okręty, dwa brygi, jeden szkuner i jeden slup”. Gdy jezioro znalazło się w rękach Amerykanów, Brytyjczycy porzucili Detroit i wycofali się w górę rzeki Thames, a 5 października armia Harrisona pobiła ich i ich indiańskich sojuszników w bitwie nad Thames, w której, jak przypomina Park Service, zginął wódz Szaunisów Tecumseh. Tę bitwę opisujemy w artykule o bitwie nad rzeką Thames.6
Britannica dodaje, że dzięki temu zwycięstwu Wielka Brytania nie mogła żądać żadnych ziem na północnym zachodzie przy zawieraniu pokoju, a Park Service, że pomogło ono utrzymać Ohio i Michigan pod władzą Stanów Zjednoczonych.7
