29 września 1918 roku brytyjskie, australijskie i amerykańskie oddziały 4. Armii generała sir Henry'ego Rawlinsona uderzyły na Linię Hindenburga tam, gdzie biegła wzdłuż kanału Saint-Quentin w północnej Francji. Na południu brytyjska 46. Dywizja we mgle przeprawiła się przez sam kanał, wielu żołnierzy w kamizelkach ratunkowych, i zdobyła nietknięty most w Riqueval. Na północy dywizje amerykańskie i australijskie przebijały się nad tunelem kanału pod Bellicourt. Do wieczora najsilniejsza niemiecka obrona na froncie zachodnim została przełamana.
Najsilniejsza linia
Pod koniec września 1918 roku aliancka ofensywa stu dni zepchnęła armię niemiecką na Linię Hindenburga, ostatni i najsilniejszy system umocnień. Na odcinku 4. Armii linia wykorzystywała kanał Saint-Quentin jako gotową przeszkodę; tam, gdzie kanał biegł pod ziemią, tunelem długości około 5000 metrów między Bellicourt a Bony, Niemcy włączyli do obrony sam tunel.1
Natarcie Rawlinsona poprzedził potężny ostrzał: według Commonwealth War Graves Commission 1600 dział wystrzeliło blisko milion pocisków. Korpus Australijski generała porucznika Johna Monasha, od sierpnia w szpicy ofensywy, wzmocniono amerykańskim II Korpusem z 27. i 30. Dywizją, które na początku miesiąca walczyły w Belgii.2
Nad tunelem
Amerykanie prowadzili szturm nad tunelem, a Australijczycy mieli przejść przez ich szyki. Australian War Memorial opisuje walkę pod Bellicourt, w której czołgi, artyleria i lotnictwo działały razem, żołnierze zdobyli wejście do tunelu, a walki trwały cztery dni i przyniosły ciężkie straty. American Battle Monuments Commission podkreśla, że obie dywizje, 27. i 30., stoczyły ciężkie boje i poniosły duże straty, zanim przeszli przez nie Australijczycy, a 30 września zostały wycofane.3
Przez kanał
Kilka kilometrów na południe, naprzeciw Bellenglise, kanał biegł w głębokim wykopie o stromych brzegach, z wodą na dnie. 46. Dywizja (North Midland) z IX Korpusu, prowadzona przez 137. Brygadę, zaatakowała przez niego w gęstej mgle. Saperzy dostarczyli sprzęt pływający, a wielu żołnierzy miało na sobie kamizelki ratunkowe. Most w Riqueval, jedną z zaledwie dwóch przepraw drogowych na tym odcinku, zdobyto tak szybko, że zaskoczyło to niemieckich obrońców; Chris Baker z The Long, Long Trail opisuje, jak kapral saperów Openshaw pierwszy przeszedł przez uszkodzony most. Do końca dnia 46. Dywizja zajęła Bellenglise.4
Linia przełamana
Rankiem 30 września 4. Armia miała przyczółek za kanałem. Western Front Association nazywa to pierwszym całkowitym przerwaniem Linii Hindenburga. Dane o stratach są przybliżone: stowarzyszenie podaje około 8000 Brytyjczyków, 13 000 Amerykanów, 2500 Australijczyków i 36 000 Niemców, głównie jeńców, a CWGC szacuje straty brytyjskie i australijskie na ponad 10 tysięcy, a liczbę niemieckich jeńców na nawet 36 tysięcy.5
Wkrótce po przełamaniu linii Ludendorff zażądał rozejmu. Miejsce tej bitwy w ostatniej kampanii wojny opisuje nasz artykuł o ofensywie stu dni. Amerykańscy polegli spoczywają na Amerykańskim Cmentarzu nad Sommą koło Bony, a nad tunelem w Bellicourt stoi pomnik.6






