O świcie 30 września 1745 roku Fryderyk Wielki zobaczył na wzgórzach nad swoim obozem pod Soor w północno-wschodnich Czechach austriacko-saską armię księcia Karola Lotaryńskiego, niemal dwa razy liczniejszą od jego własnej. Zamiast się cofać, obrócił armię i uderzył pod górę. Pruska jazda i piechota zdobyły wzniesienia, armia sprzymierzonych poszła w rozsypkę, a Fryderyk, który mówił później, że pod Soor walczył o życie, mógł spokojnie wrócić na Śląsk.
Zaskoczeni w obozie
Bitwa należała do drugiej wojny śląskiej, w której Fryderyk II pruski walczył o utrzymanie zabranego Austrii Śląska. Pod koniec września armia Fryderyka stała w północno-wschodnich Czechach, przy granicy śląskiej, a on sam szykował się do odwrotu na Śląsk. Jego obóz stał koło wsi Burkersdorf, niedaleko dzisiejszego Trutnova w Czechach.1
Karol Lotaryński, brat cesarzowej Marii Teresy, dostrzegł swoją szansę. Nocą jego armia obeszła lasami pruskie skrzydło, a rano, osłonięte mgłą, pułki zajęły wzgórza nad Burkersdorfem, z działami na wzniesieniu zwanym Graner Koppe. Royal Collection Trust, w którego zbiorach jest inny plan bitwy, zauważa, że sprzymierzeni wykorzystali wzgórza, by rozpoznać pruską pozycję i zaplanować jej okrążenie.2
Siły
British Battles przypisuje Fryderykowi około 22 500 ludzi, 16 700 piechoty i 5800 jazdy, przeciw około 40 200 Austriakom i Sasom, w tym mniej więcej 4000 wojsk nieregularnych. Czeska agencja ČTK, informując o niedawnych znaleziskach archeologicznych, podaje zaokrąglone liczby: około 20 tysięcy Prusaków przeciw około 40 tysiącom Austriaków i Sasów.3
Na Graner Koppe
Fryderyk obrócił armię frontem do nieprzyjaciela i rzucił cały ciężar natarcia na wzgórze. Pruscy kirasjerzy pojechali w górę doliny i rozbili austriacką jazdę na wzniesieniach, po czym zwrócili się przeciw piechocie wokół Graner Koppe. Pierwszy szturm pruskiej piechoty na szczyt został odparty, ale drugi, przeprowadzony przez weteranów, zepchnął z niego Austriaków, a pod Burkersdorfem gwardia pruska pod wodzą księcia Ferdynanda Brunszwickiego zdobyła austriacką baterię. Linia sprzymierzonych się załamała.4
Tymczasem, gdy Prusacy wygrywali bitwę, austriaccy huzarzy i pandurzy Trencka wpadli do pruskiego obozu. Według British Battles zabrali osobisty bagaż Fryderyka, w tym jego charta i flety, oraz kasę wojskową.5
Straty i następstwa
British Battles podaje straty pruskie na 856 zabitych i 3055 rannych lub zaginionych, wśród poległych był książę Albrecht Brunszwicki, a straty sprzymierzonych na 7444 zabitych, rannych i zaginionych. ČTK mówi o blisko 10 tysiącach zabitych i rannych po obu stronach razem. We wrześniu 2025 roku archeolodzy z Muzeum Czech Wschodnich w Hradcu Králové odkryli na trasie budowanej autostrady D11 pod Trutnovem zbiorowy grób żołnierzy z tej bitwy.6
Fryderyk przez pięć dni utrzymywał pole bitwy na znak zwycięstwa, po czym wycofał się na Śląsk. Sam Fryderyk, jak przytacza British Battles, mówił, że pod Soor walczył o życie. Data podana jest według kalendarza gregoriańskiego.7
