ENZapisz się

Bitwa pod Płowcami, 1331: Polska uderza na Krzyżaków

Wojna polsko-krzyżacka · 27 września 1331 · Polska kontra zakon krzyżacki · ~5 min czytania · Aktualizacja: październik 2026

Barwna plansza przedstawiająca bitwę pod Płowcami 27 września 1331: król Władysław Łokietek na białym koniu wśród polskich rycerzy i chorągwi, a na pierwszym planie polegli Krzyżacy w białych płaszczach

W skrócie

Królestwo PolskieKról Władysław Łokietek
vs
Zakon krzyżackiDietrich von Altenburg; Otto von Lauterberg
Data
27 września 1331
Miejsce
Okolice Płowców, Kujawy
Okres
Wojna polsko-krzyżacka 1326 do 1332
Wynik
Polski sukces w pierwszej fazie; ocena całości sporna1
W liczbach
StronaSiłyStraty
PolskaKilka tysięcyBrak wiarygodnych danych
Zakon krzyżackiKilka tysięcy, w osobnych kolumnachCiężkie w pierwszej fazie; brak wiarygodnych danych

Średniowieczne liczby są niepewne, a późniejsi kronikarze zawyżają straty.

W skrócie

Bitwa pod Płowcami rozegrała się 27 września 1331 roku2 między wojskiem króla Władysława Łokietka a zakonem krzyżackim. Polacy zaatakowali oddzieloną część armii krzyżackiej, rozbili ją i wzięli do niewoli jej dowódców, ale gdy nadciągnęły główne siły zakonu, walka skończyła się bez wyraźnego zwycięzcy. Pamiętamy ją jako zwycięstwo moralne i symbol polskiego oporu wobec Krzyżaków.

W 1331 roku Krzyżacy pustoszyli Polskę, paląc miasta na Kujawach. Gdy ich armia podzieliła się w marszu, sędziwy król Władysław Łokietek dostrzegł okazję i uderzył na jedną z jej części pod wsią Płowce.

Królestwo w ogniu

Łokietek zjednoczył Królestwo Polskie i w 1320 roku został koronowany, ale zakon krzyżacki trzymał Pomorze z Gdańskiem i toczył z Łokietkiem wojnę. W 1331 roku armia krzyżacka najechała kraj, pustosząc Kujawy i Wielkopolskę.3

Rysunek brodatego średniowiecznego króla w koronie z mieczem
Król Władysław Łokietek z cyklu portretów książąt i królów polskich Jana Matejki, w reprodukcji z albumu Matejko Stanisława Witkiewicza (1908). Domena publiczna

Zakon dzieli armię

Idąc przez Kujawy, armia krzyżacka podzieliła się na osobne grupy.1 Król, który szedł jej śladem, dopadł jedną z nich pod Płowcami 27 września, gdy główne siły pod wodzą Ottona von Lauterberga były w pewnej odległości.

Pierwsze starcie

Polacy natarli i po ciężkiej walce rozbili zaskoczony oddział. Do niewoli trafił m.in. jego dowódca, marszałek Dietrich von Altenburg, a wielu rycerzy zginęło lub zostało pojmanych.4

Rycina zakutych w zbroje rycerzy walczących konno obok powalonego konia i drzewa
Władysław Łokietek w bitwie pod Płowcami (1331), rycina z dzieła Leonarda Chodźki Histoire politique, militaire, critique et pittoresque de Pologne, wydanego w Paryżu w 1835 roku. Domena publiczna
Płowce pokazały, że krzyżackich rycerzy można pokonać w polu.

Druga faza bitwy

Później nadciągnęły główne siły krzyżackie, odbiły większość jeńców i wznowiły walkę4. Bitwa trwała do zmroku bez rozstrzygnięcia; o zmroku Polacy się wycofali, a Krzyżacy odeszli potem ku Toruniowi4. Kronikarze i późniejsi historycy różnią się co do szczegółów i strat.

Dlaczego Płowce są ważne

Płowce nie zakończyły wojny, którą rozstrzygnął dopiero pokój kaliski z 1343 roku3, zawarty już przez Kazimierza Wielkiego. Bitwa pokazała jednak, że krzyżackich rycerzy można pokonać w otwartym polu2, podniosła ducha i stała się symbolem oporu na długo przed wielkim zwycięstwem pod Grunwaldem w 1410 roku.

Obraz siedzącego króla w koronie, który przecina mieczem dokument przed posłami
Władysław Łokietek zrywa układy z Krzyżakami, obraz Jana Matejki z 1879 roku, w reprodukcji z albumu Matejko Witkiewicza (1908). Domena publiczna

Najczęstsze pytania

Kiedy rozegrała się bitwa pod Płowcami?

27 września 1331 roku.

Kto wygrał bitwę pod Płowcami?

Polacy wygrali pierwszą fazę, rozbijając część armii krzyżackiej; ocena całej bitwy jest sporna: jedni uznają ją za zwycięstwo polskie, inni za nierozstrzygniętą.

Kto dowodził pod Płowcami?

Polakami dowodził król Władysław Łokietek; siłami krzyżackimi Otto von Lauterberg, a rozbitą i pojmaną częścią marszałek Dietrich von Altenburg.

Gdzie leżą Płowce?

Płowce to wieś w pobliżu Radziejowa na Kujawach.

Dlaczego bitwa pod Płowcami jest ważna?

Była zwycięstwem moralnym, które pokazało, że zakon można pokonać w polu, i stała się symbolem polskiego oporu przed Grunwaldem.

Źródła i przypisy

Numery w tekście odsyłają do poniższych prac.

  1. Piotr Strzyż, Płowce 1331 (Bellona (Historyczne Bitwy), 2009). ↩ a b
  2. Zintegrowana Platforma Edukacyjna (Ministerstwo Edukacji), „Władysław Łokietek: król niezłomny. Konflikt z Krzyżakami i Czechami” ↩ a b
  3. Marian Biskup, Wojny Polski z Zakonem Krzyżackim (1308-1521) (Marpress, 1993). ↩ a b
  4. Wikipedia (Polish), „Bitwa pod Płowcami” ↩ a b c
  5. Wikipedia, „Battle of Płowce”

Rusz z królem pod Płowce

Echoes of Battle ożywia wielkie bitwy historii, scena po scenie, na prawdziwej mapie. Zapisz się, a damy znać przy starcie.

Albo wesprzyj aplikację na Ko-fi ›