ENZaciągnij się

22 grudnia w historii wojskowości: oblężenie Bastogne i odpowiedź „Nuts!”, 1944

Historia wojskowości · 22 grudnia · II wojna światowa, bitwa w Ardenach · Cały kalendarz

Czarno-białe zdjęcie: dwaj amerykańscy żołnierze w hełmach, widziani od tyłu, patrzą na dwusilnikowe samoloty transportowe przelatujące nad zaśnieżonym placem z zaparkowanymi jeepami i ciężarówkami, jodłami i niskimi koszarami, a w powietrzu opada spadochron.
Żołnierze 101. Dywizji Powietrznodesantowej w Bastogne obserwują zrzut zaopatrzenia z samolotów C-47, 26 grudnia 1944 roku. Pierwsze zrzuty dotarły do miasta 23 grudnia, dzień po żądaniu kapitulacji. Domena publiczna. Zdjęcie U.S. Army Signal Corps, przez Wikimedia Commons.
Krótka odpowiedź

Około południa 22 grudnia 1944 roku czterech niemieckich żołnierzy z białymi flagami podeszło drogą z Arlon do amerykańskich linii pod Bastogne, belgijskim węzłem drogowym, którego bronili żołnierze 101. Dywizji Powietrznodesantowej i oddziały pancerne, odkąd niemiecka ofensywa w Ardenach otoczyła miasto. Nieśli maszynopis z żądaniem honorowej kapitulacji okrążonego miasta w ciągu dwóch godzin. Generał brygady Anthony McAuliffe, pełniący obowiązki dowódcy dywizji, odpowiedział na piśmie jednym słowem: „Nuts!”, w wolnym przekładzie „Bzdura!”. Ta odpowiedź stała się jednym z najsłynniejszych zdań tej wojny.

Miasto w okrążeniu

Niemiecka ofensywa w Ardenach ruszyła 16 grudnia 1944 roku. Bastogne miało znaczenie, bo zbiegało się w nim siedem dróg, a 101. Dywizję Powietrznodesantową rzucono tam w pośpiechu, by utrzymała miasto razem z zespołami pancernymi, które już były na miejscu. Wieczorem 21 grudnia miasto było odcięte. Oficjalna historia Hugh Cole'a odnotowuje, że dziennik bojowy 327. pułku piechoty szybowcowej datował okrążenie na 20 grudnia, ale obraz pełnego okrążenia ukształtował się w sztabie McAuliffe'a dopiero w ciągu 21 grudnia. Zła pogoda uniemożliwiła zaplanowany na 22 grudnia zrzut, amunicji artyleryjskiej zaczynało brakować, a sanitariuszy było za mało dla licznych rannych. Mimo to, jak pisze Cole, morale było wysokie.1

Żądanie i odpowiedź

Według relacji opublikowanej przez armię amerykańską niemiecka grupa, dwaj oficerowie i dwaj szeregowi, około 11.30 podeszła drogą z Arlon, od strony Remoifosse, do stanowisk kompanii F 327. pułku piechoty szybowcowej. Oficerom zawiązano oczy i zaprowadzono ich na stanowisko dowodzenia kompanii. Dwustronicowe pismo po angielsku i po niemiecku głosiło, że miasto jest okrążone i tylko jego honorowa kapitulacja może uchronić Amerykanów przed całkowitym unicestwieniem. Dawało dwie godziny, po których miała otworzyć ogień niemiecka artyleria.2

Gdy pismo dotarło do sztabu dywizji, McAuliffe zareagował pogardliwym „Nuts!”. Sztabowcy uznali, że trudno wymyślić coś lepszego niż jego pierwsza reakcja, i na maszynie napisano odpowiedź: „To the German Commander, N U T S! The American Commander”, czyli „Do niemieckiego dowódcy: BZDURA! Dowódca amerykański”. Pułkownik Joseph Harper z 327. pułku zaniósł ją czekającym Niemcom. Ponieważ nie zrozumieli slangu, według relacji armii przetłumaczono im to jako „Możecie iść do diabła”, a Cole pisze, że Harper poprzestał na „Idźcie do diabła!”.3

Zapowiedziany ostrzał nie nastąpił. Niemieckie pismo podpisano tylko „Niemiecki dowódca”, a Cole zauważa, że żaden z niemieckich generałów w tym rejonie nie kwapił się, by przyznać się do autorstwa. Oficer wywiadu dywizji dopilnował, by historia obiegła cały obwód obrony, i według Cole'a był to być może największy zastrzyk morale w czasie całego oblężenia.4

Odsiecz

23 grudnia niebo się przejaśniło. Samoloty transportowe zrzuciły zaopatrzenie do okrążonego obwodu, a myśliwce bombardujące zaatakowały niemiecki pierścień. 26 grudnia o 16.50, według zapisów 4. Dywizji Pancernej, jej czołowe czołgi przebiły się przez niemiecki pierścień na południe od miasta i nawiązały kontakt z obrońcami. Cole pisze, że dwadzieścia minut później podpułkownik Creighton Abrams uścisnął dłoń McAuliffe'a, który wyszedł na linię placówek, by powitać odsiecz. Pełną historię całej ofensywy, rozpoczętej 16 grudnia, opowiadamy w artykule Bitwa w Ardenach, 1944.5

Najczęstsze pytania

Co odpowiedział McAuliffe pod Bastogne?

22 grudnia 1944 roku na niemieckie żądanie kapitulacji okrążonego miasta odpowiedział na piśmie: „To the German Commander, N U T S! The American Commander”, czyli w wolnym przekładzie „Do niemieckiego dowódcy: BZDURA! Dowódca amerykański”.

Kim był Anthony McAuliffe?

Generałem brygady, który pod nieobecność dowódcy dowodził 101. Dywizją Powietrznodesantową w Bastogne w czasie bitwy w Ardenach.

Kiedy przyszła odsiecz dla Bastogne?

26 grudnia 1944 roku, gdy czołgi amerykańskiej 4. Dywizji Pancernej przebiły się przez niemiecki pierścień na południe od miasta i nawiązały kontakt z obrońcami.

Przypisy

Numer w tekście odsyła do przypisu; przypis wskazuje prace, na których opiera się dany akapit, a ich pełne opisy są w części Źródła.

  1. Hugh M. Cole, The Ardennes; Kronika bitew, „Bitwa w Ardenach, 1944”. ↩
  2. Hugh M. Cole, The Ardennes; Kenneth J. McAuliffe Jr., „The story of the NUTS! reply”. ↩
  3. Hugh M. Cole, The Ardennes; Kenneth J. McAuliffe Jr., „The story of the NUTS! reply”; Keith Huxen, „Battle of the Bulge”. ↩
  4. Hugh M. Cole, The Ardennes. ↩
  5. Hugh M. Cole, The Ardennes; Kronika bitew, „Bitwa w Ardenach, 1944”; Hugh M. Cole, The Ardennes. ↩

Źródła

Chwała oręża Twojej ojczyzny

Punkty zwrotne dziejów

Maraton, Gaugamela, Kanny, Konstantynopol, Waterloo, Stalingrad: dni, w których świat zmienił kurs.

Na podstawie kraju, którego nie zapisujemy · dlaczego? ·

Przeżyj wielkie bitwy

Echoes of Battle ożywia wielkie bitwy historii, scena po scenie, na prawdziwej mapie. Zaciągnij się poniżej, a gdy aplikacja wystartuje, wyślemy Ci meldunek na skrzynkę.

Albo zaopatrz kampanię na Ko-fi ›