5 stycznia 1675 roku armia francuska pod wodzą Henriego de La Tour d'Auvergne, wicehrabiego de Turenne, uderzyła na wojska niemieckich sprzymierzeńców zimujące w Górnej Alzacji i rozbiła je pod miasteczkiem Turckheim, na zachód od Colmaru. Bitwa zwieńczyła zimową kampanię, w której Turenne przeprowadził armię za grzbietem Wogezów i pojawił się tam, gdzie nikt się go nie spodziewał. W ciągu kilku tygodni sprzymierzeni opuścili Alzację i wycofali się za Ren. Kampanię tę zalicza się często do najlepszych w karierze Turenne'a.
Wojna nad Renem
Wojna, którą Ludwik XIV rozpoczął w 1672 roku przeciw Republice Zjednoczonych Prowincji, w następnych latach przeniosła się nad Ren. Francuzi mieli tam przeciw sobie wojska Świętego Cesarstwa Rzymskiego i jego niemieckich sojuszników, wśród nich Fryderyka Wilhelma, elektora brandenburskiego. Na tym froncie dowodził Turenne.1
W czerwcu 1674 roku zwyciężył pod Sinsheim, a jesienią tego roku stoczył bitwę pod Entzheim koło Strasburga. Encyclopaedia Britannica z 1911 roku nazywa Entzheim zwycięstwem taktycznym, które niewiele zmieniło, a atlas historyczny Alzacji wydany przez Uniwersytet Górnej Alzacji ocenia je podobnie: zatrzymało ofensywę sprzymierzonych, ale nie pozwoliło utrzymać ich na prawym brzegu Renu. Wojska sprzymierzone rozłożyły się na leżach zimowych w Alzacji, a Turenne wycofał się na zachodnią stronę Wogezów.2
Zimowy marsz
Armie tamtej epoki zimą zwykle przerywały działania i sprzymierzeni liczyli, że spokojnie przezimują. Tymczasem w grudniu 1674 roku Turenne poprowadził wojsko na południe drugą stroną Wogezów, pojawił się pod Belfortem i pod koniec miesiąca zszedł do Górnej Alzacji. Atlas Alzacji prowadzi jego trasę przez Remiremont. Britannica nazywa ten marsz słynnym, a jej wydanie z 1911 roku podkreśla, że był szybki i utrzymany w tajemnicy.3
29 grudnia 1674 roku Francuzi zaskoczyli oddział sprzymierzonych pod Miluzą, w starciu, które atlas Alzacji nazywa od pobliskiej wsi Brunstatt. Zaskoczeni dowódcy sprzymierzonych ściągnęli siły w okolice Colmaru.4
Bitwa
5 stycznia 1675 roku Turenne zastał armię sprzymierzonych ustawioną na równinie między Colmarem a Turckheim. Wśród dowódców sprzymierzonych był elektor brandenburski; na planie rytowanym przez francuskiego geografa królewskiego Beauraina wymieniony jest także książę lotaryński. Britannica pisze, że Turenne zadał ciężki cios w skrzydło głównej armii przeciwnika.5
Encyclopaedia Britannica z 1911 roku pisze, że Turenne zepchnął przeciwnika pod Turckheim i zadał mu tam ciężką klęskę, a atlas historyczny Alzacji nazywa to zwycięstwo śmiałym manewrem w środku zimy. Armia sprzymierzonych ustąpiła z pola.6
W wykorzystanych tu źródłach nie znaleziono wiarygodnych danych o liczebności wojsk ani o stratach.7
Po bitwie
Wojska sprzymierzone opuściły Alzację i wycofały się za Ren. Atlas historyczny Alzacji dodaje, że elektor brandenburski przeprawił się przez rzekę, wioząc w taborach ciało swojego następcy. Turenne odzyskał prowincję w ciągu kilku tygodni i dlatego Britannica pisze, że ta kampania ocaliła Alzację.8
Turenne nie dożył końca roku. 27 lipca 1675 roku, gdy oglądał pozycje przeciwnika pod Sasbach na prawym brzegu Renu, zginął od kuli armatniej. Uchodzi za jednego z największych wodzów w dziejach Francji, a zimowa kampania zakończona pod Turckheim jest jednym z głównych powodów tej sławy.9
