Pomnik generała Franciszka Kleeberga w Kocku, sfotografowany w grudniu 2024 roku. Białe litery układają się w zdanie „Wiem, że staniecie, gdy będzie trzeba”. Fot. MOs810, CC BY 4.0, Wikimedia Commons.
Krótka odpowiedź
6 października 1939 roku żołnierze Samodzielnej Grupy Operacyjnej „Polesie” generała Franciszka Kleeberga wysłuchali pożegnalnego rozkazu dowódcy i złożyli broń pod Kockiem na Lubelszczyźnie. Walczyli tam z Niemcami przez cztery dni i nie zostali pobici, ale skończyła się im amunicja, żywność i środki opatrunkowe. Kock był ostatnią bitwą regularnego Wojska Polskiego w wojnie obronnej 1939 roku, pięć tygodni po niemieckiej napaści.
Ostatnia bitwa
Na początku października grupa Kleeberga działała już w rejonie Radzynia i Kocka. Serwis dzieje.pl szacuje jej liczebność na około 18 do 20 tysięcy żołnierzy. 2 października starła się z niemiecką 13. Dywizją Piechoty Zmotoryzowanej z XIV Korpusu Zmotoryzowanego generała Gustava von Wietersheima i rozpoczęły się cztery dni walk. Jeszcze 5 października żołnierze 60. Dywizji Piechoty i kawalerzyści nacierali na lewe skrzydło Niemców.1
Polskim działom i karabinom brakowało jednak amunicji, nie było żywności ani czym opatrywać rannych. Wieczorem 5 października Kleeberg napisał ostatni rozkaz, uznając, że dalsza walka nie rokuje nadziei, a tylko rozleje krew żołnierską, która może się jeszcze przydać. 6 października odczytano go żołnierzom; przed kapitulacją zniszczyli oni lub zakopali część broni. Kleeberg złożył broń jako ostatni polski generał w tej kampanii, a do niemieckiej niewoli trafiło ponad 16 tysięcy oficerów i żołnierzy.2
Źródła różnie datują koniec kampanii: Zintegrowana Platforma Edukacyjna podaje 5 października 1939 roku, dzień decyzji, a sama kapitulacja nastąpiła 6 października. Kleeberg zmarł w niemieckim szpitalu wojskowym w Dreźnie 5 kwietnia 1941 roku, a w trzydziestą rocznicę bitwy jego szczątki sprowadzono na cmentarz wojenny w Kocku.3
Od 2 do 5 października 1939 roku, a kapitulacja nastąpiła 6 października. Była to ostatnia bitwa regularnego Wojska Polskiego w kampanii wrześniowej.
Kto dowodził Polakami pod Kockiem?
Generał Franciszek Kleeberg, dowódca Samodzielnej Grupy Operacyjnej „Polesie”, liczącej według szacunku dzieje.pl około 18 do 20 tysięcy żołnierzy.
Dlaczego Kleeberg skapitulował pod Kockiem?
Po czterech dniach walk jego żołnierzom zabrakło amunicji, żywności i środków opatrunkowych. W ostatnim rozkazie uznał, że dalsza walka nie rokuje nadziei i tylko niepotrzebnie przeleje żołnierską krew.
Co stało się z żołnierzami po kapitulacji?
Ponad 16 tysięcy oficerów i żołnierzy trafiło do niemieckiej niewoli. Kleeberg zmarł w niewoli w 1941 roku, a później jego szczątki złożono na cmentarzu wojennym w Kocku.
Przypisy
Numer w tekście odsyła do przypisu; przypis wskazuje prace, na których opiera się dany akapit, a ich pełne opisy są w części Źródła.
Na podstawie kraju, którego nie zapisujemy · dlaczego? ·
Przeżyj wielkie bitwy
Echoes of Battle ożywia wielkie bitwy historii, scena po scenie, na prawdziwej mapie. Zaciągnij się poniżej, a gdy aplikacja wystartuje, wyślemy Ci meldunek na skrzynkę.
