Obrona Westerplatte trwała od 1 do 7 września 1939 roku1, gdy około 200 polskich żołnierzy pod dowództwem majora Henryka Sucharskiego broniło niewielkiej składnicy wojskowej2 u wejścia do portu gdańskiego. Pancernik Schleswig-Holstein otworzył ogień rankiem 1 września, a jego salwy często uważa się za pierwsze strzały II wojny światowej w Europie. Pod ostrzałem i bombardowaniem załoga wytrwała siedem dni, zanim skapitulowała, a Westerplatte stało się trwałym symbolem polskiego oporu.
Przed świtem 1 września 1939 roku stary niemiecki pancernik Schleswig-Holstein, zacumowany w gdańskim porcie rzekomo z wizytą kurtuazyjną, otworzył ogień do polskiej składnicy na Westerplatte. Obrońcy mieli wytrwać dwanaście godzin.1 Wytrwali siedem dni.
Polska placówka w Gdańsku
W okresie międzywojennym Gdańsk był Wolnym Miastem pod opieką Ligi Narodów, a Polska mogła utrzymywać na półwyspie Westerplatte u wejścia do portu niewielką Wojskową Składnicę Tranzytową. Liczebność załogi ograniczały umowy, ale do 1939 roku po cichu zwiększono ją do około 200 żołnierzy, a teren umocniono wartowniami i schronami3.
Pierwsze strzały
Około godziny 4.45 do 4.48 rano 1 września4 Schleswig-Holstein otworzył ogień z bliskiej odległości, a do ataku ruszyły niemieckie oddziały szturmowe. Zostały odparte. Strzały na Westerplatte często nazywa się pierwszymi strzałami II wojny światowej w Europie, choć niemal w tym samym czasie zaczęło się bombardowanie Wielunia5.
Tydzień pod ogniem
Przez siedem dni załoga majora Henryka Sucharskiego i jego zastępcy, kapitana Franciszka Dąbrowskiego, odpierała kolejne ataki pod ostrzałem okrętu, artylerii i nalotów bombowców nurkujących4. Komunikaty Polskiego Radia, że Westerplatte wciąż się broni, były powodem do dumy w całym kraju.
Kapitulacja
7 września, gdy ranni pozostawali bez opieki, amunicja się kończyła, a nadziei na odsiecz nie było, Sucharski skapitulował6. Niemiecki dowódca pozwolił mu zachować szablę w uznaniu dla obrony1. Poległo piętnastu obrońców, a kilkudziesięciu zostało rannych7.
Dlaczego Westerplatte jest ważne
Westerplatte miało niewielki wpływ na przebieg kampanii, ale stało się jednym z najsilniejszych symboli w polskiej pamięci: garstka żołnierzy, która na samym początku wojny nie ustępuje przed przeważającymi siłami. Dziś na miejscu stoi pomnik, a co roku odbywają się tam uroczystości w rocznicę wybuchu wojny.
