II wojna światowa

Bitwy po kolei

1. 1939
   Agresja ZSRR na Polskę

   17 września 1939 roku, gdy Polska wciąż walczyła z Niemcami, Armia Czerwona przekroczyła wschodnią granicę na mocy tajnego protokołu Ribbentrop-Mołotow.

   
2. 1939
   Bitwa koło Tolvajärvi

   Jak fiński oddział zaatakował w Karelii Ładoskiej sowiecką dywizję strzelców i dał Finlandii pierwsze duże zwycięstwo.

   
3. 1939
   Bitwa nad Bzurą

   Od 9 do 22 września 1939 roku armie Poznań i Pomorze uderzyły nad Bzurą na skrzydło niemieckiego natarcia. To największa bitwa kampanii wrześniowej.

   
4. 1939
   Bitwa pod Kałuszynem

   W nocy z 11 na 12 września 1939 roku polskie wojska odbiły Kałuszyn w zaciekłym nocnym natarciu, rzadkim wyraźnym zwycięstwie kampanii wrześniowej.

   
5. 1939
   Bitwa pod Kockiem

   Jak wojska gen. Kleeberga stoczyły ostatnią bitwę kampanii wrześniowej, wygrały w polu i dopiero brak amunicji je zatrzymał.

   
6. 1939
   Bitwa pod Mokrą

   1 września 1939 roku Wołyńska Brygada Kawalerii zatrzymała pod Mokrą niemiecką 4 Dywizję Pancerną. To jeden z pierwszych sukcesów kampanii wrześniowej.

   
7. 1939
   Bitwa pod Mławą

   Jak 20 Dywizja Piechoty przez trzy dni broniła pozycji mławskiej przed niemiecką 3 Armią i jej czołgami. Przebieg i mapa.

   
8. 1939
   Bitwa pod Wizną

   We wrześniu 1939 roku kilkuset polskich żołnierzy broniło linii bunkrów pod Wizną przez trzy dni przeciw korpusowi Guderiana. Polskie Termopile.

   
9. 1939
   Obrona Helu

   Jak załoga Półwyspu Helskiego od 1 września do 2 października odpierała ataki z lądu, morza i powietrza. Ostatni bastion na wybrzeżu.

   
10. 1939
    Obrona Westerplatte

    Od 1 do 7 września 1939 roku nieliczna załoga majora Henryka Sucharskiego broniła Westerplatte przed niemieckim natarciem.

    
11. 1939
    Prowokacja gliwicka

    Esesmani udający polskich powstańców napadają na radiostację i zabijają Franza Honioka, by sfingować pretekst do wojny.

    
12. 1940
    Bitwa koło przylądka Spatha

    Australijski krążownik HMAS Sydney i brytyjskie niszczyciele zatapiają u Krety włoski krążownik Colleoni.

    
13. 1940
    Bitwa o Anglię

    Latem 1940 RAF powstrzymał Luftwaffe nad południową Anglią, nie dając Niemcom panowania w powietrzu potrzebnego do inwazji i utrzymując Brytanię w wojnie.

    
14. 1940
    Bitwa o Narwik

    W maju 1940 roku Samodzielna Brygada Strzelców Podhalańskich walczyła o Narwik u boku Norwegów, Francuzów i Brytyjczyków, wypierając Niemców z miasta.

    
15. 1941
    Atak na Pearl Harbor

    7 grudnia 1941 cesarska Japonia przeprowadziła niespodziewany atak lotniskowcowy na flotę USA w Pearl Harbor, wciągając Amerykę do II wojny światowej.

    
16. 1941
    Bitwa o Hongkong

    Od 8 do 25 grudnia 1941 Brytyjczycy, Kanadyjczycy, żołnierze z Indii i ochotnicy bronili Hongkongu przed japońską 23. Armią, aż do kapitulacji w święta.

    
17. 1941
    Bitwa o Moskwę

    Od października 1941 do stycznia 1942 Armia Czerwona zatrzymała i odrzuciła niemieckie natarcie na Moskwę, w pierwszej wielkiej klęsce Wehrmachtu.

    
18. 1941
    Bitwa o Wake

    W grudniu 1941 roku marines, marynarze i cywile na Wake odparli japoński desant i zatopili dwa niszczyciele, zanim drugi szturm zdobył atol.

    
19. 1941
    Bombardowanie Belgradu

    Bez wypowiedzenia wojny Luftwaffe bombarduje stolicę Jugosławii w odwecie za przewrót. Liczba ofiar do dziś jest sporna.

    
20. 1941
    Druga bitwa o Changsha

    Japońska 11. Armia przebija się do Changsha, po czym wraca na pozycje wyjściowe.

    
21. 1941
    HMAS Sydney i Kormoran

    Jak niemiecki rajder udający holenderski frachtowiec zwabił HMAS Sydney u wybrzeży Australii i zatopił go z całą, 645-osobową załogą.

    
22. 1941-1944
    Oblężenie Leningradu

    Blokada Leningradu trwała 872 dni, od 1941 do 1944 roku. Racja 125 g chleba, Droga Życia przez Ładogę, notes Tani Sawiczewej, VII symfonia i liczba ofiar.

    
23. 1941
    Oblężenie Tobruku

    Jak Brygada Strzelców Karpackich, polskie Szczury Tobruku, broniła najtrudniejszych odcinków przed wojskami Rommla.

    
24. 1941
    Obrona Odessy

    Radziecki garnizon broni portu przez 73 dni przed rumuńską 4. Armią, po czym wymyka się drogą morską.

    
25. 1942
    Bitwa na Morzu Barentsa

    Jak brytyjskie niszczyciele w arktycznym półmroku odpędziły Hippera i Lützowa i dlaczego Hitler wyładował gniew na flocie.

    
26. 1942
    Bitwa na Morzu Jawajskim

    Jak eskadra Karela Doormana próbowała zatrzymać inwazję na Jawę i straciła pięć okrętów oraz admirała.

    
27. 1942
    Bitwa nad Tenaru

    Na Guadalcanal amerykańscy marines niszczą oddział pułkownika Ichikiego u ujścia rzeki Ilu, nieopodal Henderson Field.

    
28. 1942
    Bitwa o Bataan

    Od stycznia do kwietnia 1942 roku Filipińczycy i Amerykanie bronili półwyspu Bataan przed japońską 14. Armią, aż głód i choroby zmusiły ich do kapitulacji.

    
29. 1942
    Bitwa o Corregidor

    W maju 1942 roku Japończycy zdobyli Corregidor, wyspę twierdzę u wejścia do Zatoki Manilskiej, a Wainwright skapitulował; w 1945 roku Amerykanie ją odbili.

    
30. 1942
    Bitwa o Mersa Matruh

    Wyczerpana armia Rommla obchodzi brytyjską pozycję w Egipcie, a 8. Armia cofa się pod El Alamein.

    
31. 1942
    Bitwa o Midway

    Jak amerykańscy kryptolodzy i garstka eskadr bombowców nurkujących zatopili cztery japońskie lotniskowce i odwrócili losy wojny na Pacyfiku.

    
32. 1942-1943
    Bitwa pod Stalingradem

    Pięciomiesięczna walka o jedno miasto nad Wołgą, która złamała niemiecki marsz na wschodzie i stała się najkrwawszą bitwą w dziejach.

    
33. 1942
    Bitwa w Cieśninie Makasarskiej

    Japońskie bombowce lądowe dopadły alianckie krążowniki płynące ku Borneo, niszcząc Marblehead i wieżę Houstona.

    
34. 1942
    Długi patrol Carlsona

    Jak rajdowcy Carlsona przez miesiąc tropili w dżungli cofających się Japończyków i ile to kosztowało.

    
35. 1942
    El Alamein

    Jak 8. Armia Montgomery'ego złamała Rommla i odwróciła losy wojny w Afryce Północnej. Przebieg bitwy i jej znaczenie.

    
36. 1942
    II bitwa na Morzu Jawajskim

    Jak uszkodzony krążownik HMS Exeter oraz niszczyciele Encounter i Pope próbowały uciec z Jawy i zostały dopadnięte.

    
37. 1942
    Operacja Torch

    8 listopada 1942 roku Amerykanie i Brytyjczycy wylądowali w Maroku i Algierii podległych Vichy. Jak przebiegła operacja Torch, kto wygrał i czemu to ważne.

    
38. 1942
    Operacja Uran

    19 listopada 1942 roku Armia Czerwona uderzyła na armie rumuńskie na obu skrzydłach Stalingradu. Cztery dni później operacja Uran zamknęła w okrążeniu niemiecką 6. Armię.

    
39. 1942
    Przejście przez kanał La Manche

    Scharnhorst, Gneisenau i Prinz Eugen płyną za dnia kanałem La Manche, a Brytyjczycy reagują za późno.

    
40. 1943
    Bitwa koło Wysp Komandorskich

    Mały zespół McMorrisa godzinami walczy za dnia z flotą Hosogayi i zawraca japoński konwój na Aleuty.

    
41. 1943
    Bitwa nad Sutjeską

    Ponad 100 tysięcy żołnierzy Osi okrąża partyzantów Tity w górach Bośni. Ginie co trzeci, ale główne siły się przebijają.

    
42. 1943
    Bitwa pod Kurskiem

    Jak ryzykowna ofensywa Hitlera z 1943 roku pod Kurskiem natrafiła na najgłębsze umocnienia wojny i starcie pancerne pod Prochorowką, przełom na wschodzie.

    
43. 1943
    Bitwa pod Prochorowką

    12 lipca 1943 roku 5. Gwardyjska Armia Pancerna uderzyła pod Prochorowką na II Korpus Pancerny SS. Co naprawdę się stało, ile czołgów walczyło i skąd wziął się mit.

    
44. 1943
    Operacja Kutuzow

    12 lipca 1943 roku, w szczycie bitwy pod Kurskiem, Armia Czerwona uderzyła na niemiecki występ wokół Orła. Pięć tygodni później operacja Kutuzow zdobyła Orzeł.

    
45. 1943
    Operacja Ochsenkopf

    Jak ofensywę von Arnima zatrzymano pod Sidi Nsir i w Hunt's Gap i jak kosztowała Niemców bezcenne Tygrysy.

    
46. 1944
    Bitwa o Imphal

    Od marca do lipca 1944 roku głównie indyjscy żołnierze IV Korpusu bronili równiny Imphalu przed japońską ofensywą U-Go, aż głód i monsun ją załamały.

    
47. 1944
    Bitwa o Monte Cassino

    Przez cztery miesiące 1944 roku alianckie armie szturmowały niemiecką linię pod Monte Cassino, aż 2. Korpus Polski zdobył ruiny.

    
48. 1944
    Bitwa o Peleliu

    Od września do listopada 1944 roku marines i żołnierze USA zdobywali Peleliu w brutalnej, kosztownej bitwie, o której sens historycy spierają się do dziś.

    
49. 1944
    Bitwa o ujście Skaldy

    1. Armia Kanadyjska z Polakami przebija się przez zalane poldery i Walcheren, by otworzyć Antwerpię.

    
50. 1944
    Bitwa pod Anzio

    Zaskakujący desant za linią Gustawa, tydzień ostrożności, cztery miesiące oblężenia i wyścig do Rzymu.

    
51. 1944
    Bitwa pod Falaise

    Jak 1 Dywizja Pancerna gen. Maczka utrzymała wzgórze 262, Maczugę, i zamknęła Niemcom drogę ucieczki z Normandii. Z mapami.

    
52. 1944
    Bitwa w Ardenach

    W grudniu 1944 Hitler rozpętał zaskakującą zimową ofensywę przez Ardeny w stronę Antwerpii: największą i najkrwawszą bitwę armii USA w tej wojnie.

    
53. 1944
    Bitwa w zatoce Leyte

    W październiku 1944 floty USA i Japonii starły się w zatoce Leyte u Filipin, w największej bitwie morskiej w historii, która złamała japońską marynarkę.

    
54. 1944
    D-Day

    Jak największa inwazja morska w dziejach przełamała Wał Atlantycki Hitlera 6 czerwca 1944 i otworzyła drogę do wyzwolenia Europy Zachodniej.

    
55. 1944
    Operacja Market Garden

    We wrześniu 1944 alianci rozpoczęli operację Market Garden, śmiały desant, który miał zdobyć holenderskie mosty i zakończyć wojnę. Zawiódł pod Arnhem.

    
56. 1944
    Operacja leningradzko-nowogrodzka

    Jak dwa fronty radzieckie przełamały niemiecki pierścień wokół Leningradu spod Oranienbaumu i Nowogrodu i zakończyły 872-dniową blokadę.

    
57. 1944
    Powstanie Warszawskie

    Przez 63 dni 1944 roku Armia Krajowa walczyła w Warszawie z okupantem. Powstanie uważa się często za największy zryw ruchu oporu w okupowanej Europie.

    
58. 1945
    Bitwa o Berlin

    Jak Armia Czerwona zdobyła stolicę Hitlera w 1945 roku, od Wzgórz Seelow po Reichstag, w zaciętej ostatniej bitwie wojny w Europie.

    
59. 1945
    Bitwa o Iwo Jimę

    W 1945 roku amerykańscy marines zdobyli Iwo Jimę, której garnizon walczył niemal do ostatniego żołnierza; flaga nad górą Suribachi stała się ikoną.

    
60. 1945
    Bitwa o Manilę

    Od 3 lutego do 3 marca 1945 wojska USA i filipińscy partyzanci odbijali Manilę z rąk Japończyków. Intramuros legło w gruzach, zginęło ok. 100 000 cywilów.

    
61. 1945
    Bitwa o Tarakan

    Australijska 26. Brygada ląduje na naftowej wyspie Borneo, by zdobyć lotnisko. Ginie 225 Australijczyków, a pas rusza za późno.

    
62. 1945
    Bitwa o Wzgórza Seelowskie

    Natarcie Żukowa w świetle reflektorów grzęźnie nad Odrą, a przełamanie kosztuje dziesiątki tysięcy zabitych.

    
63. 1945
    Bitwa o zamek Itter

    Amerykańscy czołgiści, żołnierze Wehrmachtu i francuscy więźniowie bronią zamku w Tyrolu przed Waffen-SS u kresu wojny.

    
64. 1945
    Bitwa pod Halbe

    Okrążona niemiecka 9. Armia i tysiące uchodźców przebijają się na zachód przez lasy na południe od Berlina; ginie około 40 tysięcy.

    
65. 1945
    Kocioł Ruhry

    Dwie armie USA spotykają się pod Lippstadt, zamykają Grupę Armii B Modela i biorą około 317 tysięcy jeńców.

    
66. 1945
    Operacja Konrad III

    Niemieckie dywizje pancerne spod Balatonu w 27 godzin docierają do Dunaju, ale nie przynoszą Budapesztowi odsieczy.

    

Kolejne bitwy tej epoki (5) opisaliśmy na razie tylko po angielsku: zobacz pełną listę.

Wodzowie epoki

• Gieorgij Żukow
• Erwin Rommel
• Bernard Montgomery
• Dwight D. Eisenhower
• George S. Patton
• Douglas MacArthur
• Chester Nimitz
• William Halsey
• Stanisław Maczek
• Stanisław Sosabowski
• Władysław Anders
• Witold Urbanowicz

Archiwum filmowe

Krótkie, nieme ujęcia z archiwów, takie, jakie nakręcono. Każdy podpis opiera się na opisie w katalogu archiwum.

Sprawdź się