Witold Urbanowicz walczył na dwóch krańcach świata: na niebie nad Londynem i przeciw Japończykom nad Chinami. W bitwie o Anglię dowodził najsłynniejszą polską jednostką lotniczą tej wojny, Dywizjonem 303.
Kobra
Urodzony w 1908 roku Urbanowicz ukończył Szkołę Podchorążych Lotnictwa w Dęblinie i został pilotem myśliwskim. W 1936 roku podobno zestrzelił sowiecki samolot rozpoznawczy1, który naruszył polską przestrzeń powietrzną, za co dostał oficjalną naganę i, jak się mówi, nieoficjalne gratulacje. Jako instruktor w Dęblinie zyskał przydomek Kobra.1
Ucieczka do Wielkiej Brytanii
Po kampanii wrześniowej 1939 roku Urbanowicz przedostał się przez Rumunię i Francję do Wielkiej Brytanii, jak tysiące polskich lotników zdecydowanych walczyć dalej2.

Dywizjon 303
W bitwie o Anglię latał najpierw w dywizjonie brytyjskim, a potem dołączył do Dywizjonu 303, którym dowodził od początku września 1940 roku3, w najcięższych tygodniach bitwy. Pod jego dowództwem dywizjon stał się jednym z najskuteczniejszych w Fighter Command4. Oficjalnie przypisano mu 17 pewnych zestrzeleń w czasie wojny3, co stawia go wśród najskuteczniejszych polskich pilotów myśliwskich.

Nad Chinami
Później Urbanowicz był zastępcą attaché lotniczego w Waszyngtonie, a w 1943 roku latał bojowo przeciw Japończykom w amerykańskiej 14 Armii Powietrznej1 w Chinach, powiększając swój wynik.

Emigracja i pamięć
Po wojnie Urbanowicz nie został w komunistycznej Polsce, gdzie podczas powojennej wizyty był wielokrotnie zatrzymywany przez bezpiekę3, i osiadł w Stanach Zjednoczonych, gdzie spisał wspomnienia lotnicze5. Zmarł w Nowym Jorku w 1996 roku6 i jest pamiętany jako jedna z wielkich postaci polskiego lotnictwa.
Źródła i przypisy
Numery w tekście odsyłają do poniższych prac.
- Battle of Britain London Monument, „S/Ldr. W Urbanowicz” ↩ a b c
- Adam Zamoyski, Orły nad Europą. Losy polskich lotników w czasie drugiej wojny światowej (Wydawnictwo Literackie, 2014). ↩
- Wikipedia, „Witold Urbanowicz” ↩ a b c
- Lynne Olson, Stanley Cloud, Sprawa honoru. Dywizjon 303 Kościuszkowski (Albatros, 2004). ↩
- Polskie Radio (English Section), „Thirty years since death of Polish WWII fighter ace, Battle of Britain hero” ↩
- dzieje.pl (Muzeum Historii Polski / PAP), „Witold Urbanowicz” ↩
- Wikipedia, „Witold Urbanowicz”
