Bitwa o Guadalcanal, toczona od 7 sierpnia 1942 do 9 lutego 1943 roku, była pierwszą wielką ofensywą aliantów w wojnie na Pacyfiku. Siły amerykańskie, przede wszystkim marines, wylądowały, by zdobyć japońskie lotnisko, a potem utrzymały je przez sześć miesięcy zażartych walk na lądzie, na morzu i w powietrzu, aż Japonia opuściła wyspę. Zwycięstwo zatrzymało japoński pochód i oddało inicjatywę strategiczną aliantom.1
W sierpniu 1942 roku Stany Zjednoczone po raz pierwszy przeszły na Pacyfiku do ofensywy i wysadziły marines na wyspie porośniętej dżunglą, o której mało kto wcześniej słyszał: na Guadalcanalu. Półroczna bitwa, która się tam rozegrała na lądzie, na morzu i w powietrzu, złamała impet japońskiej wojny.
Wcześniej: Bitwa o Midway, 1942 · Dalej: Bitwa o Tarawę, 1943
Pierwsza ofensywa aliantów
Po zatrzymaniu Japonii na Morzu Koralowym i pod Midway alianci przeszli do natarcia. 7 sierpnia 1942 roku amerykańscy marines wylądowali na Guadalcanalu i sąsiednich wyspach i zajęli niedokończone japońskie lotnisko, które nazwali Henderson Field. Utrzymanie tego lotniska stało się kluczem do całej kampanii.2
Obrona Henderson Field
Japończycy przerzucali na wyspę kolejne oddziały, by odbić lotnisko, a marines odpierali w dżungli powtarzające się szturmy, w tym rozpaczliwe nocne bitwy na grzbietach wzgórz i nad rzeką Matanikau. Samoloty startujące z Henderson Field, nazywane Cactus Air Force, dawały aliantom panowanie w powietrzu za dnia.3
Bitwy na morzu
Wokół wyspy obie floty stoczyły serię zaciekłych nocnych starć na wodach, które od zatopionych tam okrętów szybko nazwano Ironbottom Sound, cieśniną o żelaznym dnie. Obie strony poniosły ciężkie straty, także w lotniskowcach i krążownikach, bo każda próbowała wysadzić posiłki i odciąć od nich przeciwnika.4
Wyniszczenie i odwrót
Japonia nie była w stanie żywić i zaopatrywać swoich wojsk wbrew przewadze aliantów w powietrzu i na morzu, więc traciła tysiące ludzi w walce, od chorób i z głodu. Na początku lutego 1943 roku Japończycy po cichu ewakuowali ocalałych żołnierzy i kampania zakończyła się zwycięstwem aliantów.5
Dlaczego Guadalcanal miał znaczenie
Guadalcanal był jedną z pierwszych wielkich porażek armii japońskiej na lądzie w tej wojnie i momentem, w którym odwróciły się losy wojny na Pacyfiku: odtąd alianci szli naprzód, a Japonia broniła się. Była to kampania na wyniszczenie, na którą Japonii nie było stać. Zobacz też bitwę o Midway i bitwę o Okinawę.
