Czym był długi patrol Carlsona?
Trwającym miesiąc rajdem za liniami japońskimi na Guadalcanalu, przeprowadzonym przez 2. Batalion Rajdowy piechoty morskiej pod dowództwem ppłk. Evansa Carlsona od 6 listopada do 4 grudnia 1942 roku. Prowadzeni przez zwiadowców z Wysp Salomona żołnierze przeszli około 240 kilometrów, stoczyli kilkanaście starć i zabili około 488 Japończyków, tracąc 16 zabitych, ale według Hoffmana aż 225 ludzi z powodu chorób.1
4 grudnia 1942 roku ostatni żołnierze Evansa Carlsona zeszli ze stoków góry Austen do amerykańskiego obwodu na Guadalcanalu. Spędzili w dżungli miesiąc, żywiąc się ryżem, herbatą, rodzynkami i bekonem, i stoczyli kilkanaście małych bitew na trasie około 150 mil, czyli blisko 240 kilometrów, przez grzbiety i rzeki. Patrol stał się legendą piechoty morskiej. Jej historycy zapisali jednak także, ile kosztował ludzi, którzy go przeszli.2
Rajdowcy Carlsona
2. Batalion Rajdowy walczył już, zanim trafił na Guadalcanal. Dwie jego kompanie wzmocniły w czerwcu 1942 roku obronę Midway, a reszta wylądowała w sierpniu z okrętów podwodnych na atolu Makin na Wyspach Gilberta. Dowódca, ppłk Evans Carlson, stawiał na taktykę partyzancką i lekkie, łatwe do niesienia racje. Na początku września, jak pisze Hoffman, batalion odpłynął na Espiritu Santo na Nowych Hebrydach.3
4 listopada dwie jego kompanie, C i E, wylądowały bez oporu w zatoce Aola na północno-wschodnim wybrzeżu Guadalcanalu, by osłaniać budowę nowego lotniska. Teren okazał się bagnem; z lotniska nic nie wyszło i w grudniu budowę przeniesiono na przylądek Koli.4
W głąb dżungli
Następnego dnia generał Vandegrift zrzucił Carlsonowi meldunek. Duże zgrupowanie japońskie, 230. Pułk Piechoty i batalion 228. pułku, stało nad rzeką Metapona na wschód od amerykańskiego obwodu, a od zachodu zamykały je oddziały armii i piechoty morskiej. Vandegrift chciał, by rajdowcy ruszyli z Aoli i nękali Japończyków od tyłu. Carlson wyruszył 6 listopada z obserwatorem wybrzeża i kilkoma zwiadowcami z Wysp Salomona, wśród nich sierżantem majorem Jacobem Vouzą, już wtedy bohaterem kampanii.5 › Bitwa nad Tenaru, 1942
Zwiadowcy okazali się bezcenni na wąskich, zarośniętych ścieżkach. 10 listopada w Tasimboko wylądowały trzy kolejne kompanie rajdowców i dołączyły do Carlsona w jego bazie w Binu nad rzeką Balesuna. Odtąd zaopatrywali batalion tubylczy tragarze, dowożeni łodziami na wybrzeże.6
Nocami 9 i 10 listopada, jak pisze Hoffman, około 3 tysięcy Japończyków wyrwało się z amerykańskiego okrążenia nad Metaponą i zaczęło cofać się na zachód, głodnych i zmęczonych, ale wciąż groźnych. 11 listopada kompania C wpadła pod Asamamą na duże obozowisko. Jej straż przednia zadała ciężkie straty, ale straciła pięciu zabitych i trzech rannych, a reszta kompanii leżała przygwożdżona na otwartym terenie. Wycofała się pod osłoną własnych moździerzy, a Carlson ściągnął inne kompanie i wezwał dwa bombowce nurkujące. Shaw zapisuje, że 12 listopada rajdowcy odparli ataki dwóch japońskich kompanii, a potem nieustępliwie ścigali przeciwnika.7
Polowanie na cofających się
Przez następne trzy tygodnie rajdowcy tropili cofających się Japończyków i urządzali na nich zasadzki. Pod Asamamą zabili 25 gońców, którzy weszli do obozowiska w przekonaniu, że wciąż należy do swoich; jeden z patroli zlikwidował 15-osobową placówkę wskazaną przez zwiadowców. 17 listopada Vandegrift dał Carlsonowi nowe zadanie: odnaleźć Pistol Pete, japońskie działo, które raz po raz ostrzeliwało lotnisko, i zbadać ścieżki okrążające obwód.8
30 listopada, między źródłami rzek Tenaru i Lunga, kabel telefoniczny doprowadził rajdowców do obozu z pozostawionymi bez obsługi armatą górską kalibru 75 mm i działem przeciwpancernym 37 mm; zabrali kluczowe części i rozrzucili je po zboczu. Dalej straż przednia wpadła na około 100 Japończyków z bronią ustawioną w kozły. Według Hoffmana kapral John Yancey runął na nich, strzelając, drużyna poszła za nim i zginęło 75 Japończyków; tyle samo podaje monografia piechoty morskiej z 1949 roku. Carlson nazwał to najbardziej spektakularnym ze wszystkich starć, a Yancey dostał Krzyż Marynarki Wojennej.9
Góra Austen i rachunek
Wezwany do powrotu 1 grudnia, Carlson poprosił o kilka dni więcej. 3 grudnia, jak pisze Hoffman, zwołał jedno ze swoich zebrań Gung Ho, odesłał najbardziej wyczerpane kompanie na tyły, a resztę poprowadził na szczyt góry Austen, gdzie po dwugodzinnej walce rozbił japoński pluton. W drodze w dół 4 grudnia szpicę zaatakowało z zasadzki siedmiu Japończyków, którzy zabili według Hoffmana czterech marines, według monografii z 1949 roku trzech, zanim sami zginęli.10
Historia Jona Hoffmana liczy 488 zabitych Japończyków przy 16 poległych i 18 rannych rajdowcach, podobnie jak monografia Johna Zimmermana z 1949 roku; Henry Shaw podaje blisko 500 zabitych Japończyków i te same straty amerykańskie. Jak dodaje Hoffman, batalion ewakuował jednak także 225 ludzi z malarią, czerwonką i grzybicą, wyniszczonych słabymi racjami i ciężkimi warunkami. Kompanie C i F, jedyne, które spędziły w polu cały miesiąc, wylądowały w sile 133 ludzi każda, a wróciły w sumie z 57. Hoffman przytacza wyróżnienie, w którym generał Vandegrift docenił rajdowców za umiejętności, wytrwałość i bojowego ducha. Werdykt Hoffmana brzmi: taktyka partyzancka zadała wrogowi ciężkie straty, ale równie wysoko kosztowała własnych ludzi.11
Przypisy
Numer w tekście odsyła do przypisu; przypis wskazuje prace, na których opiera się dany akapit, a ich pełne opisy są w części Źródła.
- Jon T. Hoffman, „The Long Patrol”; Henry I. Shaw Jr., „First Offensive”; John L. Zimmerman, „Chapter 8”. ↩
- Jon T. Hoffman, „The Long Patrol”; Henry I. Shaw Jr., „First Offensive”. ↩
- Jon T. Hoffman, „The Long Patrol”; Henry I. Shaw Jr., „First Offensive”; John L. Zimmerman, „Chapter 8”. ↩
- Jon T. Hoffman, „The Long Patrol”; Henry I. Shaw Jr., „First Offensive”; John L. Zimmerman, „Chapter 8”. ↩
- Jon T. Hoffman, „The Long Patrol”; John L. Zimmerman, „Chapter 8”. ↩
- Jon T. Hoffman, „The Long Patrol”; John L. Zimmerman, „Chapter 8”. ↩
- Jon T. Hoffman, „The Long Patrol”; John L. Zimmerman, „Chapter 8”; Henry I. Shaw Jr., „First Offensive”. ↩
- Jon T. Hoffman, „The Long Patrol”; John L. Zimmerman, „Chapter 8”. ↩
- Jon T. Hoffman, „The Long Patrol”; John L. Zimmerman, „Chapter 8”. ↩
- Jon T. Hoffman, „The Long Patrol”; John L. Zimmerman, „Chapter 8”. ↩
- Jon T. Hoffman, „The Long Patrol”; Henry I. Shaw Jr., „First Offensive”; John L. Zimmerman, „Chapter 8”. ↩
Źródła
- Jon T. Hoffman, From Makin to Bougainville: Marine Raiders in the Pacific War, Marines in World War II Commemorative Series, US Marine Corps History and Museums Division, 1995 (wydanie online National Park Service), „The Long Patrol” (po angielsku)
- Henry I. Shaw Jr., First Offensive: The Marine Campaign for Guadalcanal, Marines in World War II Commemorative Series, 1992 (wydanie HyperWar), „First Offensive: The Marine Campaign for Guadalcanal” (po angielsku)
- John L. Zimmerman, The Guadalcanal Campaign, Marine Corps Historical Section, 1949 (wydanie HyperWar), „Chapter 8: Critical November” (po angielsku)
