Co wydarzyło się podczas drugiej bitwy o Changsha?
We wrześniu 1941 roku japońska 11. Armia pod dowództwem Anamiego Korechiki zaatakowała w północnym Hunanie chińską 9. Strefę Wojenną Xue Yue, chcąc zniszczyć jej główne siły na północ od Changsha. Japończycy przełamali chińskie linie nad rzekami i 27 września weszli do Changsha, stolicy prowincji, ale wkrótce się wycofali, a na początku października obie strony wróciły tam, skąd wyszły. Chiny świętowały zwycięstwo; Japonia zapisała zdobycie miasta.1
W 1941 roku wojna japońsko-chińska zamieniła się w długi pat. W Hunanie chińska 9. Strefa Wojenna trzymała linię rzeki Xinqiang na północ od Changsha naprzeciw japońskiej 11. Armii, opartej o Yueyang i Wuhan. Japończycy próbowali już raz zdobyć Changsha, we wrześniu i październiku 1939 roku, i zostali odparci.2
Nowy dowódca 11. Armii, generał broni Anami Korechika, przygotował drugą próbę. Historyk z Archiwum Dzielnicy Yuelu, Gong Junhui, przytacza wytyczne japońskiego naczelnego dowództwa: nie zmniejszać nacisku na Chiny i wykorzystać sytuację międzynarodową, by rozstrzygnąć incydent chiński. Anami skupił siły na wąskim odcinku, by przełamać front w głąb. Japończycy nazwali to pierwszą operacją Changsha albo operacją Ka.3
Siły
Liczby zależą od źródła. Academy of Chinese Studies w Hongkongu podaje około 120 tysięcy żołnierzy japońskich wobec mniej więcej 300 tysięcy chińskich; Gong Junhui szacuje Japończyków na około 100 tysięcy, z saperami, artylerią, czołgami, jednostkami marynarki i lotnictwem. Relacja opublikowana przez Towarzystwo Badań nad Kulturą Wojny z Japonią w Changsha wymienia po stronie japońskiej cztery dywizje i cztery oddziały wydzielone, pułk czołgów, ciężką artylerię i około 180 samolotów, a po chińskiej dwanaście armii. Chińczykami dowodził Xue Yue, obrońca Changsha z 1939 roku.4
Przez rzeki
Źródła chińskie datują bitwę od początku września. Academy of Chinese Studies podaje jako jej początek 6 września, a relacja Towarzystwa opisuje japońskie ataki na chińską bazę partyzancką w górach Dayunshan od 7 września, które odciągnęły chińskie wojska od głównej linii. Główna ofensywa ruszyła 18 września. Relacja Towarzystwa zaznacza, że datę wybrano w dziesiątą rocznicę incydentu mukdeńskiego.5
Natarcie szybko przełamało obronę. Gong Junhui pisze, że do 22 września Japończycy otoczyli chińskie 37. i 26. Armię, a cała linia rzeki Miluo się załamała. Według relacji Towarzystwa Japończycy złamali chińskie szyfry i czytali rozkazy Xue Yue, zajmując pozycje, zanim dotarli do nich Chińczycy, a 74. Armia, jedna z najlepszych w strefie, musiała wyrąbywać sobie drogę z pułapki pod Chunhuashan.6
27 września Japończycy przekroczyli rzekę Liuyang i wdarli się do Changsha od północnego wschodu. Japoński zapis operacji, w ujęciu JACAR, odnotowuje zajęcie miasta 27 września. Gong Junhui dodaje, że mieszkańcy Changsha pomagali żołnierzom w obronie. Academy of Chinese Studies opisuje zacięte walki na ulicach, a jej fotografie pokazują chińskich żołnierzy nacierających ku pawilonowi Tianxin w południowo-wschodniej części miasta. By zmniejszyć nacisk, jak podaje relacja Towarzystwa, Czang Kaj-szek kazał innym strefom wojennym atakować stojących przed nimi Japończyków i podporządkował Xue Yue cztery kolejne armie.7 › Bitwa o Hongkong, 1941
Odwrót
Japończycy nie zostali. Ich linie zaopatrzenia przecinali chińscy żołnierze i wieśniacy, a chińskie ofensywy w innych miejscach, przede wszystkim na Yichang nad Jangcy, zagroziły japońskim garnizonom, więc według relacji Towarzystwa Anami 1 października kazał armii wracać na północ. JACAR podaje 6 października jako koniec operacji; źródła chińskie kończą bitwę 8 lub 9 października, gdy ostatnie wojska japońskie przeszły z powrotem rzekę Xinqiang.8
Obie strony miały powody do zadowolenia i do żalu. Chiny ogłosiły zwycięstwo: Academy of Chinese Studies przytacza raport 9. Strefy Wojennej o 48 tysiącach strat japońskich, trzech zestrzelonych samolotach i siedmiu zatopionych motorówkach, a relacja Towarzystwa opisuje pochody z pochodniami w Chongqing. Gong Junhui pisze, że Xue Yue odczuł upadek miasta jako hańbę, ale i Japończycy nie byli zadowoleni, bo 9. Strefa Wojenna nie została zniszczona.9
Obie armie spotkały się znowu w grudniu 1941 roku, gdy 11. Armia uderzyła, by związać chińskie siły podczas japońskiego ataku na Hongkong. Ta trzecia bitwa o Changsha skończyła się ciężką porażką Japończyków.10
Przypisy
Numer w tekście odsyła do przypisu; przypis wskazuje prace, na których opiera się dany akapit, a ich pełne opisy są w części Źródła.
- Japan Center for Asian Historical Records, „18 września 1941”; Gong Junhui, „Yuelu shihua”; Academy of Chinese Studies, „(8) The First and Second Battles of Changsha (Pierwsza i druga bitwa o Changsha)”. ↩
- Gong Junhui, „Yuelu shihua”; Academy of Chinese Studies, „(8) The First and Second Battles of Changsha (Pierwsza i druga bitwa o Changsha)”; Towarzystwo Badań nad Kulturą Wojny z Japonią w Changsha, „Erci Changsha huizhan”. ↩
- Gong Junhui, „Yuelu shihua”; Towarzystwo Badań nad Kulturą Wojny z Japonią w Changsha, „Erci Changsha huizhan”; Japan Center for Asian Historical Records, „18 września 1941”. ↩
- Gong Junhui, „Yuelu shihua”; Academy of Chinese Studies, „(8) The First and Second Battles of Changsha (Pierwsza i druga bitwa o Changsha)”; Towarzystwo Badań nad Kulturą Wojny z Japonią w Changsha, „Erci Changsha huizhan”. ↩
- Academy of Chinese Studies, „(8) The First and Second Battles of Changsha (Pierwsza i druga bitwa o Changsha)”; Towarzystwo Badań nad Kulturą Wojny z Japonią w Changsha, „Erci Changsha huizhan”; Japan Center for Asian Historical Records, „18 września 1941”; Gong Junhui, „Yuelu shihua”. ↩
- Gong Junhui, „Yuelu shihua”; Towarzystwo Badań nad Kulturą Wojny z Japonią w Changsha, „Erci Changsha huizhan”. ↩
- Gong Junhui, „Yuelu shihua”; Towarzystwo Badań nad Kulturą Wojny z Japonią w Changsha, „Erci Changsha huizhan”; Japan Center for Asian Historical Records, „18 września 1941”; Academy of Chinese Studies, „(8) The First and Second Battles of Changsha (Pierwsza i druga bitwa o Changsha)”. ↩
- Towarzystwo Badań nad Kulturą Wojny z Japonią w Changsha, „Erci Changsha huizhan”; Japan Center for Asian Historical Records, „18 września 1941”; Gong Junhui, „Yuelu shihua”; Academy of Chinese Studies, „(8) The First and Second Battles of Changsha (Pierwsza i druga bitwa o Changsha)”. ↩
- Academy of Chinese Studies, „(8) The First and Second Battles of Changsha (Pierwsza i druga bitwa o Changsha)”; Towarzystwo Badań nad Kulturą Wojny z Japonią w Changsha, „Erci Changsha huizhan”; Gong Junhui, „Yuelu shihua”. ↩
- Gong Junhui, „Yuelu shihua”; Academy of Chinese Studies, „(8) The First and Second Battles of Changsha (Pierwsza i druga bitwa o Changsha)”. ↩
Źródła
- Japan Center for Asian Historical Records (JACAR), Archiwum Narodowe Japonii, wystawa internetowa o negocjacjach japońsko-amerykańskich, „18 września 1941: początek pierwszej operacji Changsha (operacji Ka)”
- Gong Junhui, Archiwum Dzielnicy Yuelu w Changsha, przez The Paper (2021), „Yuelu shihua: Xue Yue, yi cun shanhe yi cun xue, cz. 2 (Xue Yue: cal ziemi, cal krwi)”
- Academy of Chinese Studies, Hongkong, „(8) The First and Second Battles of Changsha (Pierwsza i druga bitwa o Changsha)”
- Towarzystwo Badań nad Kulturą Wojny z Japonią w Changsha (krzzjn.com), przedruk z NetEase History (2015), „Erci Changsha huizhan: Xue Yue da bai Anami Weiji (Druga bitwa o Changsha: Xue Yue pokonuje Anamiego)”
.jpg){kind=link}