Kto wygrał bitwę o Moskwę?
Związek Radziecki odniósł zwycięstwo obronne pod Moskwą1 między październikiem 1941 a styczniem 1942 roku, zatrzymując niemieckie natarcie przed stolicą, a następnie je odrzucając. Była to pierwsza wielka klęska Wehrmachtu, która pogrzebała nadzieję Hitlera na wygranie wojny w jednej kampanii.
Między październikiem 1941 a styczniem 1942, u bram Moskwy, niemieckie natarcie, które przez całe lato toczyło się przez Związek Radziecki, zostało wreszcie zatrzymane, a potem odrzucone. Była to pierwsza wielka klęska Wehrmachtu i pogrzebała nadzieję Hitlera na wygranie wojny w jednej kampanii.
Operacja Tajfun
W październiku Niemcy ruszyli do ostatniego natarcia na stolicę, zamykając ogromne armie radzieckie w wielkich kotłach pod Wiaźmą.2 Lecz jesienne deszcze zamieniły drogi w morze błota1, rasputicę, i spowolniły natarcie niemal do zatrzymania właśnie wtedy, gdy potrzebowało tempa.
U bram
Pod koniec listopada niemieckie patrole widziały wieże Kremla, lecz nie miały już prawie nic. Mróz stężał w srogą zimę, do której najeźdźcy nie byli przygotowani. Pod dowództwem generała Żukowa obrona wytrzymała, wzmocniona świeżymi dywizjami sprowadzonymi z radzieckiego Dalekiego Wschodu.1
Kontratak
5 grudnia Sowieci uderzyli na ogromnym froncie.1 Wyczerpane, marznące armie niemieckie odrzucono o sto do dwustu pięćdziesięciu kilometrów, po raz pierwszy w tej wojnie zmuszając je do ogólnego odwrotu.
Co przesądził ten dzień
Moskwa się obroniła, a mit niemieckiej niezwyciężoności umarł w śniegu na jej przedpolu. Wojna na wschodzie nie miała być krótka. Stała się zmaganiem wytrwałości i przemysłu, które Związek Radziecki, przetrwawszy rok 1941, był coraz bardziej zdolny wygrać.
Co zatrzymało Niemców pod Moskwą
Natarcie na Moskwę, operacja Tajfun, ruszyło za późno. Latem Hitler skierował czołgi na południe pod Kijów2, więc uderzenie na stolicę zaczęło się dopiero w październiku 1941 roku, prosto w jesienne deszcze, które zamieniły drogi w bezdenne błoto. Gdy grunt wreszcie zamarzł, czołgi znowu ruszyły, ale wraz z mrozem spadła temperatura, a armia wyposażona na krótką letnią kampanię nie miała zimowej odzieży3, płynu niezamarzającego ani zaopatrzenia na setki kilometrów rozciągniętej linii. Tymczasem Sowieci ściągnęli świeże dywizje syberyjskie, uwolnione, gdy Moskwa dowiedziała się, że Japonia uderzy na południe, nie na wschód. Przecenienie sił, pogoda i czas pobiły Wehrmacht tak samo pewnie jak Armia Czerwona.