Kiedy rozegrała się bitwa nad Addą?

Walki trwały od 26 do 28 kwietnia 1799 roku, a główna przeprawa nastąpiła 27 kwietnia. Według kalendarza juliańskiego, używanego wtedy w Rosji, było to 15 do 17 kwietnia.

Kto wygrał bitwę nad Addą w 1799 roku?

Rosyjsko-austriacka armia Aleksandra Suworowa. Przeszła Addę, zepchnęła Francuzów i 29 kwietnia zajęła Mediolan.

Kto dowodził Francuzami nad Addą?

Jean Victor Moreau, który właśnie zastąpił Barthélemy'ego Schérera na czele Armii Włoch. Dywizja Jeana Sérurier została odcięta i 28 kwietnia skapitulowała.

Jakie były straty w bitwie nad Addą?

John Rickard podaje 4886 ludzi straconych przez sprzymierzonych i co najmniej 5000 przez Francuzów. Wielka Encyklopedia Radziecka podaje około 2500 strat sprzymierzonych i 7500 francuskich, w tym 5000 jeńców.

Dlaczego Suworow dowodził we Włoszech?

Zażądał tego rząd austriacki. Suworow został dowódcą sprzymierzonych armii rosyjskiej i austriackiej w północnych Włoszech i objął dowództwo w Valeggio 15 kwietnia 1799 roku.

Bitwa nad Addą 1799: Suworow forsuje rzekę i otwiera drogę na Mediolan

W skrócie

Co wydarzyło się nad Addą w 1799 roku?

Od 26 do 28 kwietnia 1799 roku rosyjsko-austriacka armia feldmarszałka Aleksandra Suworowa przebiła się przez rzekę Addę na wschód od Mediolanu przeciw francuskiej Armii Włoch, której dowództwo właśnie objął Jean Victor Moreau. Sprzymierzeni przeszli rzekę w kilku miejscach na odcinku około piętnastu mil, zepchnęli Francuzów ku Mediolanowi i odcięli dywizję Sérurier, a 29 kwietnia weszli do Mediolanu.¹

Wiosną 1799 roku wojna drugiej koalicji po raz pierwszy przywiodła armię rosyjską do północnych Włoch. Według Wielkiej Encyklopedii Radzieckiej Rosja wysłała tam do walki u boku Austriaków dwa korpusy, około 33 tysięcy ludzi, a na żądanie rządu austriackiego dowódcą sprzymierzonych armii mianowano feldmarszałka Aleksandra Suworowa, zwycięzcę spod Rymnika i Izmaiłu. Dowództwo objął w Valeggio 15 kwietnia (4 kwietnia według kalendarza juliańskiego, obowiązującego wtedy w Rosji).²

Na papierze sprzymierzeni byli znacznie silniejsi. Ta sama encyklopedia liczy w północnych Włoszech 86 tysięcy Austriaków Michaela von Melasa i 22-tysięczny korpus rosyjski Aleksandra Rosenberga, wobec 58-tysięcznej francuskiej Armii Włoch Barthélemy'ego Schérera; druga armia francuska, 34 tysiące ludzi Jacques'a Macdonalda, stała w środkowych i południowych Włoszech. Na Morzu Śródziemnym działała tymczasem rosyjska eskadra admirała Fiodora Uszakowa.³

Francuzi już byli w opałach. John Rickard z HistoryOfWar.org opisuje, że przegrali dwie bitwy, próbując zdobyć Weronę, 26 marca i pod Magnano 5 kwietnia, i cofnęli się w stronę Mediolanu. Ich dowódcę, Barthélemy'ego Schérera, zastąpił Jean Victor Moreau, którego pierwszym zadaniem była obrona linii Addy.⁴

Rzeka zbyt długa, by jej bronić

Adda płynie z jeziora Como na południe do Padu i tworzy naturalną fosę przed Mediolanem. Kłopotem Moreau była jej długość. Rickard pisze, że Francuzi byli rozciągnięci na bardzo długim froncie, od Lecco u stóp jeziora po Pizzighettone w pobliżu Padu, i że Moreau miał tylko około 27 tysięcy ludzi wobec mniej więcej 50 tysięcy sprzymierzonych, którzy mogli swobodnie ruszyć na zachód. Wielka Encyklopedia Radziecka podaje około 43 tysięcy sprzymierzonych i 28 tysięcy Francuzów.⁵

Suworow zostawił część wojsk do blokady twierdz Peschiera i Mantua i 19 kwietnia wyruszył z Valeggio z około 48,5 tysiąca ludzi. Ujęcie radzieckie podkreśla, że obrócił na swoją korzyść właśnie rozciągnięcie francuskiego frontu: pozorny atak na prawym skrzydle miał odciągnąć uwagę przeciwnika, a główny cios spaść w centrum.⁶

Lecco, Trezzo i Cassano

Walki zaczęły się 26 kwietnia pod Lecco, między jeziorami Como i Garlate. Rosyjski oddział Piotra Bagrationa przeszedł rzekę, ale, jak pisze Rickard, przez kilka godzin powstrzymywała go francuska załoga generała Soyeza, po czym skierowano go na południe, do Brivio, gdzie rzekę przekroczył już austriacki generał Vukassovich.⁷

Główne natarcie przyszło 27 kwietnia. Trzy dywizje sprzymierzonych, jedna rosyjska i dwie austriackie generałów Zopfa i Otta, zebrały się w San Gervasio naprzeciw Trezzo. W nocy saperzy przerzucili przez rzekę most pontonowy, a rano dywizje przeszły na drugi brzeg i zaczęły spychać francuską dywizję Greniera. Po południu z posiłkami nadszedł generał Victor, ale nie zdołał ich zatrzymać, i pod wieczór Francuzi cofali się ku Mediolanowi.⁸

Dalej na południe, pod samym Cassano d'Adda, Austriaków Michaela von Melasa zatrzymała francuska 106. półbrygada, okopana na zachodnim brzegu. Rickard zaznacza, że dopiero gdy Suworow przybył osobiście obserwować walkę, Austriacy wyparli Francuzów z tamtejszych pozycji.⁹

Dywizja pozostawiona w tyle

Wieczorem sprzymierzeni stali już za rzeką na odcinku około piętnastu mil, od Brivio na północy po Cassano na południu. Większość armii Moreau uszła w stronę Mediolanu, ale dywizja Jeana Sérurier została w tyle pod Paderno, między Brivio a Trezzo. 28 kwietnia została otoczona i skapitulowała przed Vukassovichem.¹⁰

Wyliczenia strat bardzo się różnią. Rickard podaje 4886 zabitych, rannych i wziętych do niewoli po stronie austriackiej i rosyjskiej, w tym 761 zabitych, 2913 rannych i 1212 jeńców, a po stronie francuskiej co najmniej 5000, według niektórych szacunków nawet 6900. Wielka Encyklopedia Radziecka szacuje straty francuskie na 2500 zabitych i rannych oraz 5000 jeńców, a straty sprzymierzonych na około 2500.¹¹

Mediolan i co dalej

Armia francuska uszła, ale Moreau nie mógł utrzymać Mediolanu. Sprzymierzeni weszli do miasta 28 i 29 kwietnia, a resztki wojsk Moreau cofnęły się ku Genui. 26 maja padł Turyn. W ocenie radzieckiej zwycięstwo nad Addą umożliwiło dalsze sukcesy sprzymierzonych we Włoszech.¹²

Te sukcesy przyszły szybko. Gdy w czerwcu druga armia francuska pod wodzą Jacques'a Macdonalda ruszyła na północ, by połączyć się z Moreau, Suworow zwrócił się przeciw niej i obie armie spotkały się nad Trebbią.¹³