Bitwa pod Rymnikiem 1789: Suworow i Coburg rozbijają wielkiego wezyra

W wojnie rosyjsko-tureckiej lat 1787-1792 Austria walczyła jako sojuszniczka Rosji. W 1789 roku główna armia rosyjska operowała w kierunku naddunajskiej twierdzy Izmaił, a austriacki korpus liczący około 18 000 ludzi pod księciem Fryderykiem Józefem Sachsen-Coburgiem stał w rejonie Fokszan w Mołdawii. Najbliżej, łącząc obie siły, stał pod Bârlad niewielki rosyjski oddział Aleksandra Suworowa.²

Lato pokazało już, jak dobrze sprzymierzeni potrafią współdziałać. 1 sierpnia według kalendarza gregoriańskiego Suworow i Coburg pobili korpus osmański pod Fokszanami. Po tej klęsce dowództwo osmańskie postanowiło uderzyć w styk sił austriackich i rosyjskich.³

Cios wielkiego wezyra

Według Wielkiej Encyklopedii Radzieckiej wielki wezyr, w relacjach rosyjskich Jusuf Pasza, związał pozorowanymi działaniami główną armię rosyjską pod Izmaiłem, a swoje główne siły, około 100 000 ludzi, w większości jazdy, rzucił na korpus Coburga. Kolumny osmańskie zaczęły przeprawiać się przez rzekę Buzău pod Braiłą, a Coburg poprosił Suworowa o pomoc.⁴

Suworow wyruszył w nocy na 19 września z 7000 ludzi. Jego żołnierze przeszli około 100 kilometrów w dwie i pół doby i stanęli pod Fokszanami przed Osmanami. Calend.ru datuje połączenie z Austriakami na ranek 21 września. Razem sprzymierzeni liczyli około 25 000 ludzi, 18 000 Austriaków i 7000 Rosjan, ze 103 działami.⁵

Rozpoznanie wykazało, że Osmanowie nie spodziewają się ataku i rozłożyli się w czterech obozach między rzekami Rymna i Rymnik. Suworow, który objął dowództwo nad połączonymi siłami, postanowił uderzyć natychmiast, zamiast czekać w obronie.⁶

Nocny marsz

Sprzymierzeni ruszyli w dwóch kolumnach w nocy z 21 na 22 września, po około 14-kilometrowym marszu. Rosjanie przekroczyli Rymnę i o szóstej rano ruszyli do natarcia. Półtora kilometra od pierwszego obozu osmańskiego, pod Tyrgo-Kukuli, dostali się pod ogień artylerii. Uciszyli działa, odparli szarżę jazdy osmańskiej i po zaciętej walce zdobyli obóz, spychając obrońców ku Rymnikowi. W tym czasie Austriacy odparli około 15 000 jeźdźców osmańskich, którzy próbowali wbić klin między obie armie sprzymierzonych.⁷

Przez cały dzień piechota sprzymierzonych walczyła w czworobokach, odpierając ogniem kontrataki licznej jazdy osmańskiej. Ludzie Suworowa zdobyli umocnienia przy wsi Bokza i połączyli się z Austriakami.⁸

Las Kryngu-Meilor

O trzeciej po południu sprzymierzeni zaatakowali główny obóz osmański przy lesie Kryngu-Meilor. Austriacy uderzyli na środek pozycji osmańskich, gdzie rozgorzała długa walka, a Suworow obszedł skrzydło i rzucił na nie jazdę. W armii osmańskiej wybuchła panika. Przy przeprawie przez rzekę uciekający tłum wpadł w chaos, jeźdźcy i piesi rzucali się do wody i tonęli tysiącami. Według Calend.ru Osmanowie stracili w odwrocie więcej ludzi niż w samej bitwie, a wezyr zdołał potem zebrać tylko 15 000 żołnierzy.⁹

Wielka Encyklopedia Radziecka ocenia straty sprzymierzonych na około 700 ludzi, a osmańskie, według różnych danych, na 6000 do 20 000 zabitych i rannych, wraz z całą artylerią i taborami. Austriacka rycina wydana w tym samym roku w Wiedniu, nazywająca bitwę Martinestie od jednej z wsi, pokazuje piechotę sprzymierzonych ustawioną w czworobokach na równinie.¹⁰

Hrabia Rymnikski

Rymnik stał się jednym z najświetniejszych zwycięstw Suworowa, a Calend.ru odnotowuje, że Austriacy nazwali go generałem Naprzód. Nagrody posypały się szybko. 6 października cesarz Józef II nadał mu tytuł hrabiego Świętego Cesarstwa Rzymskiego, 7 października Katarzyna II przysłała mu złotą szpadę wysadzaną diamentami z napisem sławiącym zwycięzcę wezyra, 14 października otrzymał tytuł hrabiego Imperium Rosyjskiego z przydomkiem Suworow-Rymnikski, a 29 października Order Świętego Jerzego pierwszej klasy.¹¹ › Bitwa nad Trebbią, 1799

Nazwa rzeki powróciła potem w smutnym kontekście w jego rodzinie. Jego syn Arkadij, generał porucznik, utonął w 1811 roku podczas przeprawy przez ten sam Rymnik.¹²