Kto wygrał bitwę w zatoce Mobile?
Bitwę w zatoce Mobile stoczono 5 sierpnia 1864 roku. Kontradmirał David Farragut poprowadził flotę Unii, złożoną z drewnianych okrętów i pancernych monitorów, do zatoki obok dział Fortu Morgan. Gdy monitor USS Tecumseh wszedł na minę i w kilka minut zatonął, linia się zachwiała, ale Farragut płynął dalej przez pole minowe, ze słowami tradycyjnie przytaczanymi jako „Do diabła z torpedami! Cała naprzód!”. W zatoce jego okręty przytłoczyły eskadrę Konfederacji, a pancernik CSS Tennessee poddał się po długiej walce. W kolejnych tygodniach padły forty, co zamknęło Mobile dla łamaczy blokady.3
Pewnego letniego poranka w 1864 roku szereg okrętów Unii płynął ku wąskiemu wejściu do zatoki Mobile. Przed nimi czekały działa Fortu Morgan, pole ukrytych min i potężny pancernik Konfederacji. Na czele floty, przywiązany do olinowania okrętu flagowego, stał kontradmirał David Farragut.4
Wcześniej: Oblężenie Petersburga · Dalej: Marsz Shermana ku morzu
Ostatni port nad Zatoką
W 1864 roku Mobile w Alabamie było ostatnim ważnym portem Konfederacji nad Zatoką Meksykańską na wschód od Missisipi i przystanią łamaczy blokady. Zatoki strzegły forty Morgan, Gaines i Powell, linie min, nazywanych wtedy torpedami, oraz niewielka eskadra admirała Franklina Buchanana, której trzonem był pancernik CSS Tennessee.
W głąb kanału
Rankiem 5 sierpnia Farragut posłał flotę do ataku: na czele płynęły cztery pancerne monitory, a drewniane okręty, w tym jego flagowy USS Hartford, sprzężono parami. By widzieć ponad dymem, Farragut wspiął się na olinowanie, a jeden z marynarzy przywiązał go tam, żeby nie spadł, gdyby został ranny.5
Do diabła z torpedami
Gdy flota mijała Fort Morgan, monitor USS Tecumseh wszedł na minę i w kilka minut zatonął, zabierając ze sobą ponad dziewięćdziesięciu członków załogi. Prowadzący drewniany okręt, USS Brooklyn, zatrzymał się i zaczął cofać, wprowadzając zamęt w szyku pod działami fortu. Farragut rozkazał Hartfordowi płynąć naprzód, przez pole minowe. Jego słowa przytacza się tradycyjnie jako „Do diabła z torpedami! Cała naprzód!”, choć relacje o tym, co naprawdę powiedział, się różnią. Flota poszła za nim, a załogi miały słyszeć, jak miny ocierają się o kadłuby, nie wybuchając.6
Tennessee w pojedynkę
W zatoce okręty Unii zdobyły lub przepędziły kanonierki Konfederacji. Wtedy Tennessee wypłynął sam, by walczyć z całą flotą. Wielokrotnie taranowany i ostrzeliwany z ciężkich dział, z przestrzelonymi łańcuchami sterowymi i rannym Buchananem, poddał się. Fort Powell opuszczono tej samej nocy, Fort Gaines skapitulował 8 sierpnia, a Fort Morgan, po oblężeniu przez wojska lądowe Gordona Grangera, 23 sierpnia.7
Dlaczego zatoka Mobile miała znaczenie
Samo miasto Mobile utrzymało się do 1865 roku, ale jego zatoka została zamknięta dla łamaczy blokady. Zwycięstwo, które przyszło krótko przed upadkiem Atlanty, podniosło ducha Północy i pomogło Abrahamowi Lincolnowi wygrać w listopadzie wybory na drugą kadencję. Farragut, już wcześniej pierwszy kontradmirał marynarki, został pod koniec 1864 roku jej pierwszym wiceadmirałem, a jego rozkaz stał się jednym z najczęściej cytowanych zdań w historii Ameryki.8
