2 kwietnia 1801 roku brytyjska eskadra wiceadmirała Horatia Nelsona zaatakowała duńsko-norweskie okręty i baterie pływające zakotwiczone przed Kopenhagą. Trzy brytyjskie okręty weszły na mieliznę, Duńczycy bronili się zacięcie z dogodnej pozycji, a w pewnym momencie przełożony Nelsona, admirał sir Hyde Parker, dał mu sygnał do przerwania walki. Nelson walczył dalej. Po południu ogień duński w większości umilkł, zawarto rozejm, a w ciągu tygodnia Dania zgodziła się na zawieszenie broni, które wyłączyło ją z antybrytyjskiego związku państw północy.
Po co Brytyjczycy popłynęli pod Kopenhagę
Pod koniec 1800 roku Rosja, Prusy, Szwecja i Dania zawiązały Zbrojną Neutralność, która miała chronić ich statki przed brytyjskimi rewizjami na morzu. Londyn uznał ją za wrogi związek, który mógł odciąć Wielką Brytanię od bałtyckich materiałów potrzebnych flocie i zbliżyć się do Francji. Wysłano więc flotę, by go rozbić. Dowodził nią admirał sir Hyde Parker, wybrany głównie ze względu na starszeństwo, a Nelson był jego zastępcą.1
Według HistoryOfWar.org 30 marca flota przeszła przez Sund pod działami zamku Kronborg. Duńczycy ustawili przed miastem linię okrętów, w większości niezdatnych do żeglugi, jako baterie pływające, wspartą na północnym końcu przez fort Trekroner. Do ataku Parker dał Nelsonowi dwanaście okrętów liniowych i mniejsze jednostki, a sam z cięższymi okrętami pozostał na północy.2
Bitwa na Królewskim Torze
Nelson, z flagą na HMS Elephant, uderzył rano 2 kwietnia. Tor wodny był słabo rozpoznany, bo Duńczycy usunęli znaki nawigacyjne, i trzy brytyjskie okręty liniowe, Agamemnon, Bellona i Russell, weszły na mieliznę albo nie dotarły na wyznaczone miejsca. Pozostałe stanęły na kotwicy naprzeciw duńskiej linii i godzinami walczyły z bliska. HistoryOfWar.org podkreśla, że Duńczycy, w dużej części niedoświadczeni, bili się na oczach własnej stolicy i mogli dosyłać na okręty świeżych ludzi z lądu.3
Parker, który obserwował bitwę z daleka przez dym, według Britanniki około 13.15, po mniej więcej trzech godzinach walki, wywiesił sygnał do przerwania akcji. HistoryOfWar.org opisuje, że kapitan Edward Riou, którego fregaty łatwiej widziały okręt flagowy Parkera niż Nelsona, wykonał rozkaz i zginął rozerwany pociskiem, gdy jego okręt odwracał się od przeciwnika.4
Ślepe oko
Nelson kazał potwierdzić odbiór sygnału, ale go nie powtarzać. Według relacji pułkownika Williama Stewarta, który był na pokładzie Elephanta, powiedział swojemu kapitanowi flagowemu Thomasowi Foleyowi, że ma tylko jedno oko i czasem ma prawo nie widzieć, po czym przyłożył lunetę do ślepego oka i oświadczył, że sygnału nie widzi. Britannica zaznacza, że ta historia może być apokryficzna, ale tak czy inaczej Nelson walczył dalej.5
Późnym popołudniem, jak pisze Britannica, Duńczycy byli już mocno poturbowani. Według HistoryOfWar.org duński ogień w większości ustał około 14.30, choć niektóre okręty strzelały jeszcze po tym, jak ich oficerowie się poddali. Nelson zaproponował rozejm, zdaniem Royal Museums Greenwich po to, by ocalić duńskich rannych z tonących i płonących okrętów, i strzelanina się skończyła. HistoryOfWar.org dodaje, że około 16.30 płonący duński okręt flagowy Dannebrog wyleciał w powietrze, zabijając ponad 250 ludzi.6
Straty i zawieszenie broni
Straty są niepewne, a dwa wykorzystane tu opracowania się różnią. HistoryOfWar.org podaje 790 zabitych i 910 rannych Duńczyków oraz 253 zabitych i 688 rannych Brytyjczyków. Britannica mówi o około 1700 zabitych lub rannych i 2000 wziętych do niewoli po stronie duńskiej, wobec około tysiąca zabitych lub rannych Brytyjczyków.7
Nazajutrz Nelson zszedł na ląd, by negocjować z następcą tronu Fryderykiem, regentem królestwa. Według HistoryOfWar.org 9 kwietnia obie strony uzgodniły czternastotygodniowe zawieszenie broni, na czas którego Dania wystąpiła ze Zbrojnej Neutralności. Związek i tak wkrótce się rozpadł, bo tuż przed bitwą zamordowano cara Pawła I, jego głównego patrona. Według HistoryOfWar.org było to najciężej wywalczone i zarazem najmniej znaczące zwycięstwo Nelsona, skoro w 1807 roku Brytyjczycy musieli wysłać pod Kopenhagę kolejną wyprawę. Życie admirała opisujemy w artykule o Horatiu Nelsonie.8 › Kopenhaga, 1807
