30 maja 1848 roku, w czasie pierwszej wojny o niepodległość Włoch, armia piemoncka króla Karola Alberta pokonała austriackie siły feldmarszałka Radetzky'ego pod Goito nad rzeką Mincio, niedaleko Mantui. Radetzky obszedł skrzydło Piemontczyków, by przeciąć ich łączność, ale korpus generała Eusebia Bavy zatrzymał jego kolumny w popołudniowej walce. Tego samego wieczoru skapitulowała oblężona austriacka twierdza Peschiera. Zwycięstwa nie wykorzystano i w lipcu Radetzky uderzył ponownie pod Custozą.
Wojna o Lombardię
23 marca 1848 roku rząd Karola Alberta, władcy Piemontu i Sardynii, postanowił wypowiedzieć wojnę Austrii, do której należały Lombardia i Wenecja. Między 8 a 11 kwietnia Piemontczycy opanowali przeprawy na Mincio w krótkich starciach pod Goito, Monzambano i Valeggio. Historyk Piero Pieri datuje pierwsze starcie na moście w Goito, stoczone przez straż przednią Bavy, na 9 kwietnia.1
Na początku maja Piemontczycy przeprawili się przez rzekę i bez skutku zaatakowali forty Werony, po czym cofnęli się, by czekać na upadek oblężonej przez nich Peschiery. Radetzky, wzmocniony do około 60 000 ludzi, wyszedł z Werony z mniej więcej 40 000 w nocy z 27 na 28 maja i pomaszerował na południe ku Mantui, zamierzając podejść wzdłuż Mincio na tyły Piemontczyków i przyjść z odsieczą Peschierze.2
Curtatone i Montanara
29 maja Austriacy natknęli się pod Curtatone i Montanarą, w pobliżu Mantui, na toskańską dywizję generała De Laugiera, wzmocnioną dwoma batalionami neapolitańskimi. Toskańczycy ulegli po zaciętym oporze. Gmina Goito w swojej historii bitwy szacuje ich na około 4000 ochotników, w dużej części studentów, i pisze, że ich opór opóźnił Austriaków na tyle, by Piemontczycy zdążyli skupić siły pod Goito.3
Bitwa
Według Enciclopedia Italiana Bava miał pod Goito 22 bataliony, 24 szwadrony i cztery i pół baterii. 30 maja czołowa kolumna Radetzky'ego dotarła w pobliże miasta około 15.30 i trafiła pod ogień piemonckiej artylerii; według relacji gminy Goito działa otworzyły ogień o 15.00. Rozgorzał pojedynek artyleryjski, który wygrali Piemontczycy.4
Około 17.00 kolejna austriacka brygada natarła na prawe skrzydło piemonckie, trzymane przez brygadę Cuneo. Bava wzmocnił je brygadą Gwardii, prowadzoną przez następcę tronu, przyszłego króla Wiktora Emanuela II, oraz brygadą Aosta, wydłużył linię i uderzył na lewe skrzydło austriackie. Inne austriackie kolumny nie zdążyły na pole bitwy i około 19.00, po blisko czterech godzinach walki, pobici Austriacy dostali rozkaz odwrotu. Gmina Goito podaje straty: 43 zabitych i ponad 250 rannych Piemontczyków wobec 68 zabitych, 330 rannych i 200 zaginionych Austriaków.5
Peschiera i niewykorzystane zwycięstwo
Tego samego wieczoru skapitulowała austriacka załoga Peschiery, a 31 maja Piemontczycy zajęli twierdzę. Enciclopedia Italiana zaznacza, że artyleria odegrała w obu sukcesach wielką rolę i że 30 maja stał się świętem włoskiej artylerii. 7 czerwca Bavę awansowano na generała armii.6
Po dwóch dniach wahania Radetzky wycofał swoje siły w stronę Mantui. Pieri odnotowuje, że wkrótce podniosły się zarzuty wobec króla, ministra wojny Franziniego i Bavy, że nie wykorzystali zwycięstwa. 25 lipca Radetzky przeszedł do kontrataku i pobił Piemontczyków pod Custozą, a 9 sierpnia rozejm w Salasco zakończył kampanię 1848 roku.7






