ENZapisz się

Joanna d'Arc: Dziewica Orleańska

Francja · Dziewica Orleańska · ok. 1412-1431 · ~6 min czytania · Aktualizacja: wrzesień 2026

Rycerze i łucznicy ścierają się w wojnie stuletniej

W skrócie

Znana też jako
Dziewica Orleańska
Żyła
ok. 1412-1431
Rola
Natchniona przywódczyni w wojnie stuletniej
Słynna z
Zniesienia oblężenia Orleanu w 1429 roku
Znak rozpoznawczy
Wiara, sztandar i śmiałość zamiast taktyki
Dziedzictwo
Narodowy symbol Francji, kanonizowana w 1920 roku

Joanna d'Arc jest postacią niepodobną do żadnej innej w historii wojskowej Francji. Nastoletnia wieśniaczka, która nie umiała czytać, wybiła się w najczarniejszej godzinie wojny stuletniej, twierdząc, że Bóg posłał ją ocalić Francję, i w ciągu jednego roku pomogła odwrócić wojnę. W ciągu dwóch kolejnych lat nie żyła, spalona przez wrogów, a wieki później uczyniona świętą.

Głosy i król

Urodzona około 1412 roku w Domremy1, Joanna twierdziła, że od dzieciństwa słyszała głosy świętych, nakazujące jej wypędzić Anglików z Francji i doprowadzić do koronacji delfina. W 1429 roku, gdy sprawa francuska była bliska upadku, przekonała przyszłego2 Karola VII, by dał jej wojsko i miejsce przy armii.

Kolorowa mapa historyczna północnej Francji z ziemiami angielskimi i francuskimi
Fragment mapy historyka Auguste'a Longnona z 1875 roku przedstawiającej królestwo Francji w czasie misji Joanny w latach 1429 do 1430, z ziemiami Anglików i ich burgundzkich sojuszników wokół Orleanu. Domena publiczna

Orlean i koronacja

Jej chwila nadeszła pod Orleanem, kluczowym miastem obleganym przez Anglików. Niosąc sztandar na czele Francuzów, Joanna zamieniła rozpacz w furię; w ciągu kilku dni oblężenie zniesiono3, w punkcie zwrotnym długiej wojny. Parła dalej, by oczyścić drogę do Reims, gdzie w lipcu 1429 roku Karol VII został koronowany na króla1 z Joanną u boku, dokładnie tak, jak obiecała.

Obraz przedstawiający Joannę d'Arc w zbroi ze sztandarem przy ołtarzu
Joanna d'Arc na koronacji Karola VII w katedrze w Reims, obraz Jean-Auguste-Dominique'a Ingres'a z 1854 roku (Luwr). Domena publiczna

Pojmanie i stos

W 1430 roku Joannę pojmali Burgundczycy1, sojusznicy Anglików, i sprzedali ją wrogom. Osądzona za herezję przez sąd służący interesom angielskim4, została skazana i spalona na stosie w Rouen w 1431 roku, wciąż jako nastolatka. Późniejsze dochodzenie kościelne oczyściło jej imię5, a w 1920 roku uczyniono ją świętą.

Obraz przedstawiający Joannę d'Arc przywiązaną do stosu ze wzrokiem skierowanym w niebo
Joanna d'Arc na stosie w Rouen w 1431 roku w wyobrażeniu niemieckiego malarza Hermanna Stilkego z 1843 roku (Ermitaż). Domena publiczna

Joanna nie była taktykiem na wzór marszałka; jej bronią był zaciekły duch, który dała pobitej armii. Poznaj wodzów bliskich żołnierzom wśród wielkich wodzów Francji.

Źródła i przypisy

Numery w tekście odsyłają do poniższych prac.

  1. Encyclopaedia Britannica, „St. Joan of Arc” ↩ a b c d
  2. Christopher Allmand, Wojna stuletnia: konflikt i społeczeństwo (przeł. Tomasz Tesznar) (Wydawnictwo Uniwersytetu Jagiellońskiego, 2012). ↩
  3. Régine Pernoud, Marie-Véronique Clin, Joan of Arc: Her Story (trans. and rev. Jeremy duQuesnay Adams) (St. Martin's Press, 1998). ↩
  4. Helen Castor, Joan of Arc: A History (Faber and Faber, 2014). ↩
  5. Jeanne-darc.info, „Canonization of Jeanne d'Arc” ↩
  6. Wikipedia, „Joanna d'Arc, Wikipedia”
  7. World History Encyclopedia, „Joan of Arc, Encyclopedia of World History”

Na podstawie uznanych opracowań historycznych; gdy źródła się różnią, zaznaczamy to. Zobacz nasze podejście redakcyjne.

Najczęstsze pytania

Kim była Joanna d'Arc?

Była francuską wieśniaczką (ok. 1412-1431), która twierdziła, że kierują nią niebiańskie głosy, i poderwała siły francuskie podczas wojny stuletniej.

Z czego słynie Joanna d'Arc?

Ze zniesienia angielskiego oblężenia Orleanu w 1429 roku i doprowadzenia do koronacji Karola VII w Reims, co odwróciło losy wojny stuletniej.

Jak zmarła Joanna d'Arc?

Została pojmana przez Burgundczyków w 1430 roku, wydana Anglikom, osądzona za herezję i spalona na stosie w Rouen w 1431 roku.

Czy Joanna d'Arc naprawdę była wodzem?

Natchnęła i prowadziła armie francuskie na froncie, przede wszystkim pod Orleanem, choć jej siła leżała w morale i śmiałości bardziej niż w taktyce.

Dlaczego Joanna d'Arc jest świętą?

Dochodzenie kościelne po jej śmierci oczyściło ją z herezji, a w 1920 roku Kościół katolicki ją kanonizował1; jest patronką i narodowym symbolem Francji.

Czym było oblężenie Orleanu?

Angielskim oblężeniem kluczowego francuskiego miasta; przybycie Joanny w 1429 roku zniosło je w ciągu kilku dni, w pierwszym wielkim sukcesie Francji w późniejszej wojnie stuletniej.

Odwróć wojnę stuletnią

Echoes of Battle ożywia wielkie bitwy historii, scena po scenie, na prawdziwej mapie. Dołącz do listy, by być pierwszym, gdy ruszy.

Albo wesprzyj aplikację na Ko-fi ›