Kiedy rozegrała się bitwa pod Annual?

Decydujące walki przypadły na 21 i 22 lipca 1921 roku, gdy padła placówka Igueriben, a armia hiszpańska w Annual zaczęła odwrót. Odwrót i następujące po nim oblężenia trwały do początku sierpnia.

Kto wygrał bitwę pod Annual?

Wygrały plemiona Rifu pod wodzą Abd el-Krima. Armia hiszpańskiej komendantury w Melilli pod dowództwem generała Manuela Fernándeza Silvestre została zniszczona.

Ilu Hiszpanów zginęło pod Annual?

Szacunki bardzo się różnią. EBSCO podaje 10 000 do 20 000 zabitych żołnierzy i cywilów, El Correo Gallego ponad 10 000 zabitych i zaginionych w pierwszych dwóch dniach.

Co się stało z generałem Silvestre?

Zginął w Annual w czasie załamania. EBSCO pisze, że popełnił samobójstwo. El Correo Gallego uważa samobójstwo za najbardziej prawdopodobne, ale nie wyklucza, że został zabity, i przypomina legendy, według których przeżył w niewoli.

Jakie były skutki klęski pod Annual?

Głęboki kryzys polityczny w Hiszpanii. Śledztwo Picassa w sprawie odpowiedzialności, upadki rządów i gniew opinii publicznej na armię i króla przyczyniły się do zamachu stanu Primo de Rivery w 1923 roku.

Bitwa pod Annual 1921: hiszpańska katastrofa w Rifie

Fort Monte Arruit z lotu ptaka po odzyskaniu go w październiku 1921, autor nieznany, przez Wikimedia Commons, domena publiczna.

W skrócie

Co wydarzyło się pod Annual?

W lipcu 1921 roku generał Manuel Fernández Silvestre, hiszpański dowódca w Melilli, zapuścił się głęboko w góry Rifu w północnym Maroku, kierując się ku zatoce Alhucemas. Rifeńczycy pod wodzą Muhammada ibn Abd el-Krima zdobyli 21 lipca jego placówkę w Igueriben, a następnego dnia Silvestre kazał armii w Annual się wycofać. Odwrót zamienił się w ucieczkę i rzeź na drodze do Melilli. Silvestre zginął, załoga, która schroniła się w Monte Arruit, została wymordowana po kapitulacji, a Hiszpania straciła tysiące ludzi i niemal całe wschodnie Maroko.¹

Hiszpania objęła protektorat nad północnym Marokiem w 1912 roku, ale jej władza w górzystym Rifie była słaba. Od początku Hiszpania miała kłopot z opanowaniem berberyjskich plemion Rifu, a starcia zbrojne, w których ginęły tysiące hiszpańskich poborowych, były na porządku dziennym. W 1921 roku Abd el-Krim wraz z młodszym bratem wystąpił przeciw hiszpańskim rządom, chcąc w ogóle wyrzucić Hiszpanów z protektoratu.²

Droga do Alhucemas

Hiszpański plan zakładał marsz z Melilli na zachód do zatoki Alhucemas, w samym sercu Rifu, z łańcuchem umocnionych placówek po drodze. Według relacji El Correo Gallego generał Manuel Fernández Silvestre, dowódca w Melilli, zapowiedział królowi Alfonsowi XIII na początku lipca, że zajmie Alhucemas w dzień świętego Jakuba, 25 lipca. W połowie miesiąca zgromadził większość swojej armii, około 16 000 oficerów i żołnierzy, w obozie Annual, daleko od Melilli.³ › Wojna o Rif, 1921 do 1926

Igueriben i Annual

21 lipca Rifeńczycy Abd el-Krima zaatakowali odciętą placówkę Igueriben. Silvestre wyprowadził z Annual konwój ratunkowy z około 4000 ludzi, ale został odparty, a Igueriben padło. Samo Annual, bez zaopatrzenia i wsparcia, znalazło się w niebezpieczeństwie, więc Silvestre nakazał armii odwrót na wschód, ku Ben Tieb i Melilli. Droga była w rękach nieprzyjaciela.⁴

To, co nastąpiło, było jedną z najcięższych klęsk w historii hiszpańskiego wojska. Odwrót zamienił się w ucieczkę, a Rifeńczycy wycinali kolumny na drodze. Opracowanie EBSCO podaje, że ludzie Abd el-Krima unicestwili 20-tysięczną armię hiszpańską, a liczbę zabitych żołnierzy i cywilów szacuje na 10 000 do 20 000. El Correo Gallego mówi o ponad 10 000 zabitych i zaginionych w ciągu zaledwie dwóch dni w samym Annual.⁵

Silvestre zginął w Annual. Jak, wciąż nie wiadomo: EBSCO pisze, że popełnił samobójstwo, El Correo Gallego, że najpewniej sam odebrał sobie życie, choć mógł też zostać zabity, i że przez pewien czas legendy głosiły, iż żyje w niewoli.⁶

Szarże Alcántary i Monte Arruit

Nie wszystkie oddziały się rozpadły. Pułk kawalerii Cazadores de Alcántara osłaniał w powtarzanych szarżach odwrót z Annual ku Monte Arruit pod dowództwem podpułkownika Primo de Rivery. Hiszpański dekret królewski z 2012 roku, który przyznał wreszcie pułkowi zbiorowy Krzyż Laureatowy Świętego Ferdynanda, opisuje jego walki od 22 lipca do 9 sierpnia 1921 roku i straty: 28 z 32 oficerów i 523 z 685 żołnierzy.⁷

Generał Navarro zebrał, kogo mógł, w umocnionej placówce Monte Arruit, około 30 km na południe od Melilli. Oblężona i bez nadziei na odsiecz załoga zgodziła się skapitulować na wynegocjowanych warunkach. Gdy rozbrojeni żołnierze wyszli, Rifeńczycy rzucili się na nich, a El Correo Gallego pisze, że w ciągu kilku godzin zginęło ponad 3000 żołnierzy. Navarro i garstka ocalałych trafili do niewoli. Zdjęcie u góry strony pokazuje fort po odbiciu go przez Hiszpanów w październiku 1921 roku, gdy generał Cabanellas zastał zabitych wciąż leżących tam, gdzie padli.⁸

Odpowiedzialność

Wiadomość wstrząsnęła Hiszpanią. Prasa nazwała to katastrofą pod Annual, a słowo „odpowiedzialność” stało się politycznym hasłem. Śledztwo generała Picassa, stryjecznego dziadka malarza, zaowocowało raportem Picassa, który według El Correo Gallego główną winą obarczał wysokiego komisarza, generała Dámasa Berenguera. W samym 1921 roku Hiszpania miała czterech premierów, a kryzys prowadził prosto do zamachu stanu generała Miguela Primo de Rivery we wrześniu 1923 roku.⁹

Jeńców przetrzymywanych przez Abd el-Krima wykupiono w styczniu 1923 roku za cztery miliony peset. Opublikowana wtedy lista wymieniała 285 osób, 241 wojskowych i 44 cywilów. Abd el-Krim ogłosił później Republikę Rifu. Pokonało go dopiero wspólne hiszpańsko-francuskie lądowanie w zatoce Alhucemas w 1925 roku. W 1926 roku poddał się Francuzom i został zesłany na Reunion.¹⁰