18 maja 1863 roku armia Unii pod dowództwem Ulyssesa S. Granta dotarła do umocnień Vicksburga w stanie Missisipi, twierdzy Konfederacji, która zamykała rzekę Missisipi, i Grant kazał natychmiast atakować. Dwa szturmy, 19 i 22 maja, zostały odparte, więc Grant przeszedł do oblężenia. Żołnierze i mieszkańcy miasta żyli pod ostrzałem i coraz bardziej głodowali, a 4 lipca John C. Pemberton skapitulował ze swoją armią. Upadek Vicksburga oddał Unii rzekę i przeciął Konfederację na dwie części.
Pod murami twierdzy
Pod koniec kwietnia 1863 roku Grant przeprawił się przez Missisipi poniżej Vicksburga i ruszył w głąb lądu. W połowie maja jego armia zajęła Jackson, stolicę stanu, i pobiła wojska Pembertona pod Champion Hill i nad rzeką Big Black, po czym Pemberton wycofał się do Vicksburga, a Grant poszedł za nim. American Battlefield Trust liczy bitwę od 18 maja, gdy Grant wydał rozkaz natychmiastowego szturmu. National Park Service datuje właściwe oblężenie od 23 maja, po nieudanych szturmach, ale podobnie jak Mississippi History Now mówi łącznie o 47 dniach.1
Konfederaci mieli ponad rok na przygotowania. Według National Park Service wokół trzech głównych dróg do miasta wyrósł pierścień ziemnych fortów i okopów, uzbrojonych w ponad 170 dział.2
Dwa odparte szturmy
19 maja Grant zaatakował i szturm się nie powiódł. Według American Battlefield Trust tego dnia w gotowości był tylko XV Korpus Williama T. Shermana, który utknął pod umocnieniem Stockade Redan. 22 maja Grant uderzył na całym froncie i również ten atak załamał się. Trust podaje, że żołnierze Unii wdarli się do Railroad Redoubt, jedynego zdobytego tego dnia konfederackiego umocnienia, po czym Grant postanowił oblegać miasto.3
Armia Unii zaczęła podkopywać się pod konfederackie linie. Trust odnotowuje, że 25 czerwca saperzy Unii odpalili pod nimi minę z 2200 funtami czarnego prochu, ale ataki przez lej po wybuchu nic nie dały.4
Życie w jaskiniach
Miasto było ostrzeliwane z lądu i od strony rzeki, skąd regularnie strzelały moździerze na łodziach admirała Davida Dixona Portera. Mieszkańcy kopali w zboczach wzgórz jaskinie, od jednoizbowych schronów po kilkupokojowe, a rodziny łączyły czasem swoje jaskinie korytarzami, by mieć drogę ucieczki, gdyby pocisk zawalił którąś z nich. Mississippi History Now zaznacza, że większość tej pracy wykonali niewolnicy. National Park Service przytacza relację świadka, który po latach opowiadał Markowi Twainowi o dwudziestu, dwudziestu pięciu osobach stłoczonych w jednej jaskini, i dodaje, że schrony nie były odporne na bomby: bezpośrednie trafienie pocisku moździerzowego mogło pogrzebać ludzi w środku.5
Żywności i czystej wody brakowało zarówno żołnierzom, jak i cywilom, a racje wciąż zmniejszano, żeby zapasy wystarczyły na dłużej.6
Kapitulacja w Dzień Niepodległości
3 lipca Pemberton wyjechał pod flagą parlamentariusza i spotkał się z Grantem między liniami, w pobliżu reduty Third Louisiana Redan, ale nie doszli do porozumienia. Grant najpierw żądał bezwarunkowej kapitulacji, a w nocy przysłał zmienione warunki: załoga miała zostać zwolniona na słowo zamiast trafić do obozów jenieckich, i Pemberton ze swoimi generałami je przyjął. 4 lipca o 10.00 konfederaci wyszli z umocnień, złożyli broń i zwinęli sztandary. American Battlefield Trust szacuje ich liczbę na około 29 000.7
Dane o stratach różnią się w zależności od źródła. American Battlefield Trust podaje łącznie 37 273, z czego 4910 po stronie Unii i 32 363 po stronie Konfederacji, w większości jeńców, przy około 77 000 żołnierzy Unii i 33 000 konfederatów. Podsumowanie National Park Service dla całej kampanii mówi o 37 532 stratach, 4835 po stronie Unii i 32 697 po stronie Konfederacji.8
Konfederacja przecięta na pół
Po utracie armii Pembertona i zdobyciu Port Hudson pięć dni później Unia panowała nad całą Missisipi, a Konfederacja została rozcięta na dwie części. Mississippi History Now przypomina, że Abraham Lincoln nazywał Vicksburg kluczem do rzeki. National Park Service dodaje, że zwycięstwo otworzyło Grantowi drogę do dowództwa nad wszystkimi armiami Unii. Sylwetkę zwycięzcy przedstawiamy w artykule o Ulyssesie S. Grancie. Dzień przed kapitulacją Vicksburga Unia wygrała bitwę pod Gettysburgiem.9
Także tego dnia
- 1794: Bitwa pod Tourcoing. Pod Tourcoing, na północ od Lille, armia francuska generałów Souhama i Moreau zmierzyła się z wojskami koalicji austriacko-angielsko-hanowerskiej księcia Coburga.
