Gdy Hannibal przemierzał Italię, jego bratu Hazdrubalowi przypadło utrzymać kartagińską Hiszpanię, a w końcu podjąć rozpaczliwy marsz, by do niego dołączyć. To, że nie zdążył, powalony nad rzeką w Italii, jest jednym z wielkich punktów zwrotnych wojny z Rzymem.
Obrona Hiszpanii
Pozostawiony w dowództwie w Hiszpanii, gdy Hannibal wyruszył do Italii w 218 roku p.n.e.1, Hazdrubal przez lata bronił hiszpańskiej bazy rodu przed armiami rzymskimi wysyłanymi, by odciąć Hannibala od posiłków. W 211 roku p.n.e. wraz z innymi wodzami pokonał dwóch rzymskich braci, Publiusza i Gnejusza Scypionów2, obu poległych, co na pewien czas uczyniło Kartaginę panią Iberii na południe od Ebro.
Nadejście Scypiona
Karta się odwróciła, gdy dowództwo w Hiszpanii objął młody Scypion Afrykański, syn i bratanek poległych braci. Zdobył szturmem wielką bazę Nowej Kartaginy3, a w 208 roku p.n.e. starł się z Hazdrubalem pod Baeculą4. Hazdrubal przebił się i, zamiast dać się przygwoździć w Hiszpanii, zdecydował się na śmiały krok: poprowadzić armię przez Alpy i dołączyć do Hannibala w Italii.
Marsz nad Metaur
W 207 roku p.n.e. Hazdrubal przekroczył Alpy1, tak jak jego brat, i ruszył na południe, by połączyć się z Hannibalem. Ale jego posłańców przechwycono2, a rzymscy konsulowie skupili siły przeciw niemu, zanim bracia zdołali się połączyć. W bitwie nad Metaurem jego armia została zniszczona, a Hazdrubal zginął4. Według tradycji jego odciętą głowę rzucono przed placówki Hannibala, jako wieść, że pomoc nie nadejdzie.
Warto pamiętać, że imię Hazdrubal nosiło kilku Kartagińczyków; to Hazdrubal Barkas, syn5 Hamilkara, a nie Hazdrubal Piękny, jego szwagier6, ani Hazdrubal, który później bronił samej Kartaginy.
Poznaj resztę rodu wśród wielkich wodzów Kartaginy.
Źródła i przypisy
Numery w tekście odsyłają do poniższych prac.
- World History Encyclopedia (Joshua J. Mark), „Hasdrubal Barca” ↩ a b
- Liwiusz, Dzieje Rzymu od założenia miasta (Ab Urbe Condita), Księga 25, 32 do 36 (klęska i śmierć Publiusza i Gnejusza Scypionów, 211 p.n.e.); Księga 27, 17 do 20 (Baecula), 39 do 51 (marsz do Italii, przechwycone listy 27.43, Metaurus 27.48 do 49; głowa Hazdrubala rzucona przed placówki Hannibala 27.51). ↩ a b
- Adrian Goldsworthy, Upadek Kartaginy. Historia wojen punickich (przekład The Fall of Carthage) (Dom Wydawniczy Rebis, 2021). ↩
- Polibiusz, Dzieje (Historiai), Księga 10, 38 do 40 (Baecula); Księga 11, 1 do 3 (Metaurus). Przekład angielski Loeb online w LacusCurtius: https://penelope.uchicago.edu/Thayer/E/Roman/Texts/Polybius/home.html. ↩ a b
- Serge Lancel, Hannibal (przeł. Robert Wiśniewski) (Państwowy Instytut Wydawniczy, 2001). ↩
- Dexter Hoyos, Hannibal's Dynasty: Power and Politics in the Western Mediterranean, 247-183 BC (Routledge, 2003). ↩
- Wikipedia, „Hazdrubal Barkas, Wikipedia”
Na podstawie uznanych opracowań historycznych; gdy źródła się różnią, zaznaczamy to. Zobacz nasze podejście redakcyjne.