Rankiem 8 maja 1864 roku oddziały Unii maszerujące z Wilderness na południe zaatakowały niewysoki grzbiet Laurel Hill tuż na północ od Spotsylvania Court House w Wirginii, spodziewając się tylko zasłony konfederackiej kawalerii. Trafiły na piechotę. Armia Roberta E. Lee wygrała wyścig do skrzyżowania, a obie armie okopały się na prawie dwa tygodnie walk, w tym jednych z najstraszniejszych starć wręcz całej wojny secesyjnej.
Wyścig do skrzyżowania
Bitwa w Wilderness skończyła się bez rozstrzygnięcia. W nocy z 7 na 8 maja Ulysses S. Grant, zamiast się wycofać, skierował Armię Potomaku na południe, ku Spotsylvania Court House, wsi na skrzyżowaniu Brock Road z drogą do Fredericksburga. Gdyby opanował skrzyżowanie, stanąłby między Lee a Richmond albo przynajmniej zmusiłby Lee do walki w otwartym polu. O końcu bitwy w Wilderness piszemy na stronie 5 maja.1
Lee odgadł, dokąd zmierza Grant. Konfederacka kawaleria Fitzhugha Lee opóźniała kolumnę Unii na Brock Road w okolicy Todd's Tavern. National Park Service pisze, że weterani V Korpusu Unii wspominali ten nocny marsz, ciągle przerywany i wznawiany, jako jedno z najgorszych przeżyć wojny. Tymczasem Richard Anderson, który przejął korpus rannego Jamesa Longstreeta, maszerował na Spotsylvanię równoległą drogą. Oba główne źródła różnie tłumaczą, czemu dotarł tak wcześnie. Według National Park Service płonący las w Wilderness nie dawał miejsca na obóz, więc Anderson szedł dalej bez snu. Według American Battlefield Trust jego ludzie rozbijali już obóz nad rzeką Po, gdy goniec J. E. B. Stuarta ostrzegł ich przed nadejściem Unii, i Anderson natychmiast poprowadził ich dalej.2
Laurel Hill
Wczesnym rankiem 8 maja V Korpus Gouverneura K. Warrena dotarł na otwarty teren pod Laurel Hill, ostatnią dogodną do obrony pozycję na północ od Spotsylvanii. Warren sądził, że grzbietu bronią tylko kawalerzyści, i kazał atakować. National Park Service opisuje, jak Brygada Marylandzka podeszła na 50 jardów do grzbietu, zanim zmiotła ją salwa artylerii i karabinów. Obrońcami były czołowe oddziały korpusu Andersona. Ataki Warrena zawiodły z ciężkimi stratami i obie strony zaczęły się okopywać. Britannica opisuje, jak Lee kazał potem wykopać na północ od Spotsylvanii linię umocnień polowych długą na około cztery mile.3
W nocy korpus Richarda Ewella zajął pozycje na prawo od Andersona i po ciemku okopał się wzdłuż wzniesień. O świcie okazało się, że w linii powstał wielki występ skierowany na północ, ku nieprzyjacielowi, który żołnierze nazwali Podkową. Występ można było atakować z czoła i z obu boków, ale Lee postanowił go utrzymać i oprzeć jego obronę na artylerii.4
Podkowa i Krwawy Kąt
9 maja zginął dowódca VI Korpusu Unii John Sedgwick; American Battlefield Trust nazywa go najwyższym rangą oficerem Unii poległym w tej wojnie. 10 maja pułkownik Emory Upton poprowadził dwanaście wybranych pułków w szybkiej, zwartej kolumnie, która wdarła się w zachodnie ramię Podkowy, zanim ją odparto. Grant postanowił powtórzyć ten pomysł na znacznie większą skalę.5
Wieczorem 11 maja Lee, błędnie sądząc, że Grant się wycofuje, kazał zabrać działa z występu. O świcie 12 maja około 20 000 żołnierzy korpusu Winfielda S. Hancocka zdobyło szczyt Podkowy i wzięło do niewoli wielu obrońców. Kontrataki Lee zamknęły wyłom, a walka skupiła się na zakręcie umocnień, nazwanym później Krwawym Kątem, gdzie w ulewnym deszczu walczono wręcz przez barykady z bali. Źródła różnie podają, jak długo to trwało: według National Park Service i Britanniki osiemnaście godzin, według American Battlefield Trust dwadzieścia dwie. Nad ranem 13 maja konfederaci wycofali się na nową linię u nasady występu.6
Dwa tygodnie wyniszczenia
Atak Unii na nową linię Lee 18 maja nic nie dał. 20 i 21 maja Grant oderwał się od przeciwnika i znów ruszył na południe, a Lee poszedł za nim, by nie dopuścić go do Richmond. Straty liczy się różnie. National Park Service podaje około 18 000 zabitych, rannych i zaginionych po stronie Unii i 10 000 po stronie Konfederacji, a American Battlefield Trust i Britannica 18 000 i 12 000. American Battlefield Trust uznaje bitwę za nierozstrzygniętą i najkrwawszą w całej kampanii lądowej. National Park Service podkreśla straty wśród wyższych oficerów Lee, których jego armia, jak pisze, nigdy nie zdołała zastąpić.7
Kampania toczyła się dalej nad rzeką North Anna i pod Cold Harbor. Rywalizację obu wodzów opisujemy w artykule Grant kontra Lee.8
Także tego dnia
- 1648: Bitwa pod St. Fagans. Pod St Fagans w południowej Walii oddział parlamentarny pułkownika Hortona starł się z dużo liczniejszymi buntownikami Rowlanda Laugharne’a, w większości nieopłaconymi dawnymi żołnierzami Parlamentu.
