Richard Howe: admirał Nowego Jorku, Gibraltaru i Pierwszego Czerwca

Rodzina żołnierzy i marynarzy

Richard Howe urodził się w Londynie 8 marca 1726 roku. Jego matka wywodziła się od przyrodniej siostry króla Jerzego I, a obaj jego bracia zasłynęli w Ameryce: starszy George i William, przyszły generał. Richard krótko uczył się w Westminster School, a potem w Eton, ale w 1735 roku był już na morzu na statku handlowym, a 16 lipca 1739 roku wstąpił do Royal Navy na okręt HMS Pearl.²

Jego wczesna służba przypominała objazd po wojnach floty. Archiwum Westminster School odnotowuje, że w 1740 roku płynął z eskadrą Ansona aż do przylądka Horn, w 1743 roku brał udział w ataku na La Guairę w Wenezueli, a w 1746 roku został ciężko ranny w walce u zachodnich wybrzeży Szkocji. 10 kwietnia 1746 roku, przed dwudziestymi pierwszymi urodzinami, został kapitanem okrętu liniowego.³

Wojna siedmioletnia

8 czerwca 1755 roku u ujścia Rzeki Świętego Wawrzyńca okręt Howe'a zdobył francuski Alcide, w jednym z pierwszych starć wojny, która przerodziła się w wojnę siedmioletnią. Potem służył pod Rochefort w 1757 roku, a 20 listopada 1759 roku walczył w bitwie w zatoce Quiberon. W lipcu 1758 roku jego starszy brat George zginął w potyczce w lesie przed brytyjskim szturmem na Fort Carillon, a Richard odziedziczył po nim tytuł wicehrabiego Howe w parostwie irlandzkim.⁴

Howe zasiadał też w parlamencie jako deputowany z Dartmouth od 1757 do 1782 roku, był lordem Admiralicji od 1763 roku i skarbnikiem marynarki od 1765 do 1770 roku, a w czasie kryzysu falklandzkiego w 1770 roku dowodził jako kontradmirał na Morzu Śródziemnym.⁵

Wojna i pokój w Ameryce

Howe znał Benjamina Franklina i spotkał się z nim w Londynie w 1774 roku, a gdy wybuchła wojna, on i jego brat William otrzymali pełnomocnictwo zarówno do wojny, jak i do zawarcia pokoju. John Oliphant w encyklopedii rewolucji amerykańskiej wydawnictwa Gale zauważa, że Richard uważał te pełnomocnictwa za o wiele za wąskie. Przybył pod Staten Island 12 lipca 1776 roku; rozmowy, które zaczęły się dwa dni później, zerwano 11 września.⁶

W międzyczasie jego okręty wysadziły armię Williama na Long Island 22 sierpnia, choć przeciwne wiatry nie pozwoliły mu na czas zamknąć East River i przeszkodzić ucieczce Waszyngtona. W 1777 roku przewiózł armię morzem do zatoki Chesapeake na kampanię, w której 26 września zdobyto Filadelfię, a jego okręty w listopadzie przełamały obronę rzeki Delaware. Krytycy w Wielkiej Brytanii nazywali braci nieudolnymi albo zbyt skorymi do pokoju; Oliphant dowodzi, że flota zatrzymana w kraju przez lorda Sandwicha zostawiła Howe'owi za mało okrętów na prawdziwą blokadę.⁷

Rozczarowany, jak pisze David Aldridge w Oxford Companion to British History, brakiem poparcia ministrów, Howe złożył dymisję w 1778 roku. Został jednak dość długo, by stawić czoła francuskiej flocie hrabiego d'Estaing, a jego manewry w sierpniu pomogły udaremnić francusko-amerykański atak na Newport w Rhode Island. Jesienią odpłynął do kraju i odmówił dalszej służby pod Sandwichem.⁸

Gibraltar i Admiralicja

Nowy rząd w 1782 roku powierzył Howe'owi 2 kwietnia Flotę Kanału i nadał mu brytyjskie parostwo jako wicehrabiemu Howe. Jesienią poprowadził flotę do Gibraltaru, oblężonego przez Francję i Hiszpanię, i w październiku 1782 roku przyszedł twierdzy z odsieczą, mimo przewagi liczebnej Francuzów. W latach 1783 do 1788 kierował marynarką jako pierwszy lord Admiralicji, a w 1788 roku otrzymał tytuł hrabiego Howe. Archiwum Westminster przypisuje mu też udoskonalenie systemu sygnałów floty.⁹

Chwalebny Pierwszy Czerwca

Gdy w 1793 roku wybuchła wojna z rewolucyjną Francją, Howe ponownie objął dowództwo Floty Kanału. 1 czerwca 1794 roku, daleko na Atlantyku, wygrał Chwalebny Pierwszy Czerwca, rozkazując swoim okrętom przebić się przez francuską linię, podczas gdy flota francuska osłaniała konwój ze zbożem ze Stanów Zjednoczonych płynący do Brestu. Oliphant nazywa to jego wielkim zwycięstwem, odniesionym dzięki przebiciu francuskiej linii.¹⁰

Przyjaciel Marynarzy

12 marca 1796 roku Howe został admirałem floty. Rok później, wiosną 1797 roku, załogi Floty Kanału w Spithead zbuntowały się. Stary admirał, zwany Przyjacielem Marynarzy, osobiście wynegocjował zakończenie buntu, a w tym samym roku otrzymał Order Podwiązki.¹¹

Aldridge podsumowuje go jako człowieka niewzruszonego i świetnego fachowca, choć wyjątkowo nieporadnego w wyjaśnianiu swoich zamiarów. Howe zmarł w Londynie 5 sierpnia 1799 roku. Jego pomnik dłuta Johna Flaxmana stoi w katedrze św. Pawła, gdzie kilka lat później pochowano Horatia Nelsona.¹²