Szkocja pod wodzą Roberta Bruce'a odniosła decydujące zwycięstwo pod Bannockburn w ciągu dwóch dni w czerwcu 13141 roku, rozbijając znacznie większą armię angielską Edwarda II. Walcząc na wybranym przez siebie terenie, Bruce złamał angielską jazdę na włóczniach swoich szyltronów; to najsłynniejsze zwycięstwo w dziejach Szkocji, które w praktyce zapewniło krajowi niepodległość.
Przez dwa dni w czerwcu 1314 roku, pod Stirling w środkowej Szkocji, szkocka armia Roberta Bruce'a stanęła naprzeciw znacznie liczniejszej armii angielskiej pod wodzą króla Edwarda II. Walcząc na terenie, który sam wybrał, Bruce rozbił angielską jazdę na najeżonych włóczniach swoich schiltronów i zmusił wroga do ucieczki. Bannockburn to najsłynniejsze zwycięstwo w dziejach Szkocji, które w praktyce zapewniło jej niepodległość.
Droga do Stirling
Do 1314 roku Robert Bruce odzyskał niemal całą Szkocję2 spod angielskiej władzy i broniło się już tylko kilka wielkich zamków. Gdy załoga Stirling zgodziła się skapitulować3, o ile nie nadejdzie odsiecz przed świętem Jana, Edward II ruszył na północ z wielką armią, w tym potężnym oddziałem opancerzonych rycerzy, by ocalić zamek i rozbić Bruce'a w polu.
Teren wybrany pod schiltron
Bruce ustawił swoją mniejszą armię na starannie wybranym terenie nad strumieniem Bannock, osłoniętym lasami i grząskimi łęgami4, które krępowały angielską jazdę. Jego siłą był schiltron, zwarty blok włóczników najeżony jak jeż, zabójczy dla jeźdźców, o ile zachował zimną krew. Pierwszego dnia Szkoci odparli angielskie wypady, a Bruce w słynnym pojedynku zabił rycerza Henry'ego de Bohuna3.
Rozbicie rycerzy
Drugiego dnia Anglicy, stłoczeni na wąskim, mokrym terenie między strumieniem a rzeką, nie mogli rozwinąć swojej liczebności ani dobrze użyć łuczników3. Szkockie schiltrony ruszyły naprzód, przyciskając angielską jazdę do grząskiego gruntu, gdzie traciła wszystkie atuty. Gdy stłoczona angielska armia straciła spójność, wybuchła panika i wojsko zaczęło się rozpadać.
Pogrom i zabezpieczone królestwo
Załamanie Anglików zamieniło się w katastrofę; wielu wycięto lub utonęło3, próbując uciec przez strumień i mokradła, a Edward II ledwie uszedł3. Bannockburn nie zakończyło od razu wojny, ale potwierdziło Roberta Bruce'a jako króla5 i zapewniło Szkocji faktyczną niepodległość, uznaną później traktatem w 1328 roku6. Pozostaje bitwą definiującą szkocką państwowość.
