Bitwa pod Pell's Point 1776: kamienne murki Glovera

Pell's Point to jedna z najmniej znanych bitew rewolucji amerykańskiej i jedna z bardziej pożytecznych. Nie zatrzymała Brytyjczyków. Spowolniła ich o jeden dzień w chwili, gdy każdy dzień się liczył, bo Armia Kontynentalna próbowała wydostać się z wyspy Manhattan, zanim zostanie tam osaczona.²

Washington w pułapce

Jesienią 1776 roku Brytyjczycy pobili już Washingtona na Long Island i na Manhattanie. Pod koniec września jego armia trzymała wzgórza na północnym krańcu Manhattanu, mając przed sobą armię brytyjską, a za sobą Royal Navy na East River. W połowie października generał sir William Howe postanowił ją obejść. Zostawił siły, które wiązały Amerykanów na froncie, i zabrał około 4000 żołnierzy w górę East River ku cieśninie Long Island, by wylądować w hrabstwie Westchester, przeciąć Amerykanom drogę do Connecticut i uderzyć na Washingtona od wschodu.³

Pierwszy desant, na Throgs Neck 12 października, napotkał kłopoty. Cypel oddzielały od lądu strumień i bagno, a około 25 strzelców pułkownika Edwarda Handa utrzymało most, dopóki nie nadeszły posiłki. Howe przeczekał tam kilka dni. Washington wykorzystał ten czas, by zdecydować o opuszczeniu północnego Manhattanu i przejściu do Westchester; marsz zaczął się 18 października.⁴

Desant pod Pell's Point

Wczesnym rankiem 18 października Howe spróbował ponownie, trzy mile dalej na północ. Łodzie przewiozły wojska wokół Throgs Neck do Pell's Point, na końcu cypla Rodman's Neck na wybrzeżu Pelham, a druga kolumna przeprawiła się przez zatokę Pelham. Desantem kierowali Henry Clinton i Charles Cornwallis; na czele szły lekka piechota, grenadierzy i spieszeni lekcy dragoni. Na plaży prawie nie napotkali oporu i ruszyli w głąb lądu drogą nazwaną później Split Rock Road.⁵

Pułkownik John Glover widział ich nadejście. Jego brygada od 14 października obozowała na zachodnim brzegu rzeki Hutchinson, a tego ranka obserwował łodzie przez lunetę ze wzgórza. W swoim liście, przytoczonym w historii bitwy autorstwa Alfreda M. Franko (poprawionej w 1966 roku i wznowionej przez komitet obchodów dwustulecia w Pelham w 1975 roku), pisze, że posłał wiadomość do przełożonego, generała Charlesa Lee, oddalonego o trzy mile, i ruszył, nie czekając na rozkazy, z około 750 ludźmi i trzema działami polowymi.⁶

Od murku do murku

Brygada Glovera składała się z czterech małych pułków z Massachusetts: 13 Pułku Kontynentalnego pułkownika Josepha Reada, 3 pułkownika Williama Sheparda, 26 pułkownika Loammiego Baldwina i jego własnego 14, którym tego dnia dowodził kapitan. Ustawił je jeden za drugim po obu stronach drogi, każdy za kamiennym murkiem.⁷

Jego straż przednia, około czterdziestu ludzi, pierwsza natknęła się na brytyjską czołówkę, wymieniła pięć salw i się cofnęła. Gdy Brytyjczycy ruszyli za nią, pułk Reada podniósł się zza murku z odległości około trzydziestu jardów i dał ognia, a napastnicy pierzchnęli. Po półtorej godziny nadeszły siły główne, według oceny Glovera około 4000 ludzi z siedmioma działami. Ludzie Reada znów strzelili z pięćdziesięciu jardów, wymienili siedem salw i wycofali się za pułk Sheparda, który stał za podwójnym murkiem i według Glovera oddał siedemnaście salw, kilka razy odrzucając atakujących. National Park Service opisuje ten sam schemat: ukryte salwy z bliska, a potem odwrót do kolejnej linii murków. Najzacieklej walczono przy Split Rock, wielkim głazie przy drodze.⁸

Około południa kolumna oskrzydlająca Cornwallisa obchodziła już lewe skrzydło Amerykanów, a do natarcia włączali się Heseńczycy. Glover wycofał się za rzekę Hutchinson, zrywając za sobą most, i obie strony do zmroku ostrzeliwały się z dział przez wodę. Nocą brygada odmaszerowała w stronę Dobbs Ferry, bez jedzenia, a Brytyjczycy jej nie ścigali.⁹

Ilu padło pod Pell's Point?

Liczby amerykańskie są dość pewne: Glover pisał, że stracił 8 zabitych i 13 rannych, wśród nich pułkownika Sheparda. Brytyjskie i heskie już nie. Howe zameldował do Londynu 3 zabitych i 20 rannych Brytyjczyków, a o Heseńczykach nie wspomniał. Franko przytacza dezerterów, którzy mówili o 800 do 1000 ludzi, i amerykańskich świadków, którzy szacowali 200 do 400, i dowodzi, że prawdziwa liczba była znacznie wyższa niż u Howe'a. American Battlefield Trust podaje 244 rannych i zabitych Brytyjczyków. Prawda leży zapewne gdzieś w tym szerokim przedziale i żadnej z tych liczb nie da się sprawdzić.¹⁰

Dlaczego to opóźnienie się liczyło

American Battlefield Trust zalicza Pell's Point do zwycięstw brytyjskich, bo Glover oddał pole. Ale zarówno Trust, jak i National Park Service oraz Franko podkreślają, co ta walka dała. Ludzie Glovera podnieśli morale armii i dali głównym siłom Washingtona czas i miejsce na przejście do White Plains. Franko dodaje, że zaciętość obrony przekonała Henry'ego Clintona, iż ma przed sobą znacznie większe siły, i Brytyjczycy czekali na posiłki, zanim ruszyli dalej.¹¹

Dziesięć dni później obie armie starły się pod White Plains, gdzie Brytyjczycy znów wygrali, ale Armia Kontynentalna wciąż była w polu i poza pułapką na Manhattanie. Ludzie Glovera z Marblehead dwa miesiące później znów siedli do wioseł, przewożąc Washingtona przez Delaware.¹²