Czym była druga bitwa w Artois?
Druga bitwa w Artois była główną ofensywą aliantów wiosną 1915 roku na froncie zachodnim. 9 maja francuska 10. Armia zaatakowała na północ od Arras, by zdobyć grzbiet Vimy, a Brytyjczycy uderzyli dalej na północ na Aubers Ridge. Korpus Pétaina z Dywizją Marokańską na czele przełamał front i w ciągu kilku godzin dotarł na grzbiet, ale odwody były zbyt daleko, a niemieckie kontrataki go zepchnęły. Sześć tygodni walk kosztowało Francję około 100 tysięcy ludzi przy niewielkich zdobyczach.1
Rankiem 9 maja 1915 roku przez półtorej godziny armia francuska robiła to, o czym marzył każdy generał na froncie zachodnim: przełamała niemieckie linie na wylot. W południe jej szpica stała na grzbiecie Vimy. Do zmroku została z niego zepchnięta, a pięć kolejnych tygodni i sto tysięcy zabitych i rannych miało dowieść, że ta chwila minęła bezpowrotnie.2
Ofensywa wiosenna
Wiosną 1915 roku linia niemiecka wcinała się głęboko we Francję między Flandrią a Szampanią. Francuski wódz naczelny, generał Joseph Joffre, zaplanował największą jak dotąd ofensywę aliantów na północnym boku tego występu w Artois, przeciw niemieckiej 6. Armii księcia koronnego Rupprechta Bawarskiego. Celem był grzbiet Vimy, wzgórza na północ od Arras. Za nimi leżała równina Douai i ważne niemieckie linie kolejowe; przełamanie mogło zmusić Niemców do porzucenia wielkiego występu.3 › Pierwsza bitwa w Szampanii, 1914 i 1915
Uderzyć miała 10. Armia generała Victora d'Urbala, wsparta 1200 działami z 200 tysiącami pocisków, ogromną jak na 1915 rok ilością, w przygotowaniu artyleryjskim, które zaczęło się sześć dni przed atakiem piechoty. Na północy brytyjska 1. Armia Sir Douglasa Haiga miała tego samego dnia zaatakować Aubers Ridge, by związać niemieckie odwody.4
Półtorej godziny
Brytyjski atak 9 maja zakończył się katastrofą. Krótkie przygotowanie artyleryjskie, ograniczone brakiem pocisków, nie przecięło niemieckich zasieków i nie zniszczyło karabinów maszynowych; Mental Floss liczy ponad 11 tysięcy strat brytyjskich tego dnia wobec około tysiąca niemieckich, a Haig wieczorem przerwał natarcie, co pozwoliło Niemcom przerzucić dywizje na południe.5
Francuzi ruszyli o dziesiątej rano po wielogodzinnym ostrzale. W centrum XXXIII Korpus generała Philippe'a Pétaina z Dywizją Marokańską jako szpicą odniósł sukces, który HistoryOfWar.org nazywa spektakularnym: w pierwszej półtorej godziny posunął się o cztery kilometry, a 77. Dywizja i Dywizja Marokańska dotarły na grzbiet Vimy. W Dywizji Marokańskiej walczył 2. Pułk Marszowy 1. Pułku Cudzoziemskiego; według stowarzyszenia weteranów Legii legioniści pokonali falami cztery kilometry, a trzy czwarte oficerów ich pierwszego batalionu zginęło lub zostało rannych pod ogniem karabinów maszynowych, zanim dotarł na wzgórza.6
Przełamanie przyszło szybciej, niż ktokolwiek się spodziewał. Odwody d'Urbala stały dziesięć kilometrów za frontem i miały podchodzić w kolejnych dniach, a odwody niemieckie były znacznie bliżej. Niemiecka artyleria utrudniała dosłanie francuskich posiłków i do końca dnia Francuzi zostali zepchnięci ze szczytu grzbietu.7
Lorette i Labirynt
Gdzie indziej natarcie szło gorzej. Na północy, na grzbiecie Notre-Dame-de-Lorette, atakujący trafili pod zmasowany ogień karabinów maszynowych; na południu, pod Neuville-Saint-Vaast, walczyli o plątaninę okopów i tuneli zwaną przez Francuzów Labiryntem. Dywizja Marokańska utrzymywała wysunięte pozycje bez posiłków. Do 11 maja straciła niemal połowę stanu, ponad 5000 ludzi, a obaj dowódcy jej brygad zginęli, pułkownik Pein 10 maja i pułkownik Cros 11 maja.8
Bitwa zamieniła się w to, co HistoryOfWar.org nazywa wojną na wyniszczenie w gąszczu rowów łącznikowych i umocnień za dawną niemiecką pierwszą linią. Nowe natarcie 15 maja się nie powiodło. Brytyjczycy zaatakowali ponownie pod Festubert od 15 do 25 maja, zdobywając niecałe trzy kilometry kosztem 16 648 zabitych, rannych i zaginionych. 16 czerwca Dywizja Marokańska znów wdarła się na grzbiet Vimy i znów została odrzucona. Ofensywa zakończyła się 18 czerwca.9
Cena
Francuzi zdobyli trochę terenu, ale nie grzbiet. HistoryOfWar.org podaje około 100 tysięcy strat francuskich i 75 tysięcy niemieckich, zauważając, że Francuzi wiedzieli, iż wojna na wyniszczenie sprzyja stronie liczniejszej; Mental Floss podaje 102 500 strat francuskich i 2,2 miliona wystrzelonych pocisków. Mental Floss przytacza rezerwistę Louisa Barthasa, który opisywał wiejski cmentarz za frontem zapełniający się co dzień żołnierzami zmarłymi w punkcie opatrunkowym, chowanymi obok siebie w długim rowie.10
Walki w Artois wznowiono jesienią 1915 roku, razem z drugą bitwą w Szampanii i brytyjskim natarciem pod Loos. Sam grzbiet Vimy pozostał w rękach niemieckich do 1917 roku, gdy zdobył go Korpus Kanadyjski.11 › Bitwa o grzbiet Vimy, 1917
Przypisy
Numer w tekście odsyła do przypisu; przypis wskazuje prace, na których opiera się dany akapit, a ich pełne opisy są w części Źródła.
- John Rickard, „Second battle of Artois, 9 May-18 June 1915”; Erik Sass, „WWI Centennial”. ↩
- John Rickard, „Second battle of Artois, 9 May-18 June 1915”; Erik Sass, „WWI Centennial”. ↩
- Erik Sass, „WWI Centennial”; John Rickard, „Second battle of Artois, 9 May-18 June 1915”. ↩
- John Rickard, „Second battle of Artois, 9 May-18 June 1915”; Erik Sass, „WWI Centennial”. ↩
- John Rickard, „Second battle of Artois, 9 May-18 June 1915”; Erik Sass, „WWI Centennial”. ↩
- Erik Sass, „WWI Centennial”; Fédération des sociétés d'anciens de la Légion étrangère, „La bataille de l'Artois du 9 mai au 22 juin 1915 avec l'attaque du 2e Régiment de marche du 1er Etranger”; John Rickard, „Second battle of Artois, 9 May-18 June 1915”. ↩
- John Rickard, „Second battle of Artois, 9 May-18 June 1915”; Erik Sass, „WWI Centennial”. ↩
- Erik Sass, „WWI Centennial”; Fédération des sociétés d'anciens de la Légion étrangère, „La bataille de l'Artois du 9 mai au 22 juin 1915 avec l'attaque du 2e Régiment de marche du 1er Etranger”. ↩
- John Rickard, „Second battle of Artois, 9 May-18 June 1915”; Erik Sass, „WWI Centennial”. ↩
- John Rickard, „Second battle of Artois, 9 May-18 June 1915”; Erik Sass, „WWI Centennial”. ↩
- John Rickard, „Second battle of Artois, 9 May-18 June 1915”. ↩
Źródła
- John Rickard, HistoryOfWar.org, „Second battle of Artois, 9 May-18 June 1915”
- Erik Sass, Mental Floss, „WWI Centennial: Second Battle of Artois”
- Fédération des sociétés d'anciens de la Légion étrangère (FSALE), „La bataille de l'Artois du 9 mai au 22 juin 1915 avec l'attaque du 2e Régiment de marche du 1er Etranger”
_-_btv1b6908886m.jpg){kind=link}