Bitwa pod Eupatorią 1855: Omer Pasza utrzymuje krymski port

Eupatoria była bitwą armii tureckiej na Krymie. Gdy Brytyjczycy i Francuzi oblegali Sewastopol, wojska Omera Paszy, wysadzone tej zimy w Eupatorii, trzymały port na flance rosyjskiej armii na półwyspie. Rosyjska próba jego zdobycia się nie powiodła, a HistoryOfWar.org zalicza ją do nieudanych prób przerwania oblężenia.²

Port na rosyjskiej flance

Eupatoria leży na zachodnim wybrzeżu Krymu, na północ od Sewastopola. Zimą z 1854 na 1855 rok wysadzono tam wojska tureckie, w tym oddziały egipskie, by miasta broniły. Lord Raglan, dowódca brytyjski, pisał, że przyszły znad Dunaju z dobrą sławą, której musiały dowieść.³

15 lutego zauważono długie konwoje i kolumny wojsk ciągnące północnym brzegiem jeziora Sasyk, a Omer Pasza postawił załogę w stan gotowości. Według jego własnego raportu siły atakujące wyszły z obozu pod Sewastopolem sześć dni wcześniej, a w nocy na 16 lutego dołączyły do nich wojska z Perekopu i Symferopola.⁴

Świt 17 lutego

Atak zaczął się o świcie silną kanonadą, w której Rosjanie użyli nawet dział 32-funtowych. Pułkownik John Simmons, brytyjski oficer łącznikowy przy Omerze Paszy, pisał tego popołudnia, że rosyjskie działa otworzyły ogień z około 1200 jardów, a potem podeszły na jakieś 400 jardów do małego dzieła koronowego budowanego przed wiatrakami w północno-wschodniej części miasta; jego zdaniem naraz strzelało sześćdziesiąt dział.⁵

Dwie relacje naocznych świadków różnie oceniają siły rosyjskie. Omer Pasza, opierając się częściowo na zeznaniach jeńców, naliczył trzydzieści sześć batalionów piechoty, sześć pułków jazdy, czterystu Kozaków i osiemdziesiąt dział na stanowiskach oraz artylerię konną w odwodzie; Simmons, piszący tego samego dnia, sądził, że było nie mniej niż 40 tysięcy ludzi wszystkich broni, i odnotował, że jeńcy mówili o 100 działach.⁶

Widząc, że tureckie lewe skrzydło osłaniają okręty, Rosjanie skupili się na centrum i prawym skrzydle. Omer Pasza poprosił starszego oficera brytyjskiego, by przesunął kanonierkę Viper na prawo, w pobliże francuskiego parowca Véloce i tureckiego parowca z wiceadmirałem Ahmedem Paszą na pokładzie, i przerzucił piechotę i działa ze swojego lewego skrzydła. Brytyjskie okręty Curaçoa, Furious, Valorous i Viper, meldował Raglan, bardzo przyczyniły się do sukcesu tego dnia siłą swojego ognia.⁷

Trzy szturmy

Pod osłoną artylerii i tyralierów rosyjska piechota z deskami i drabinami trzy razy próbowała wedrzeć się na szańce i za każdym razem była odpierana. Korespondent „Daily News”, cytowany w Household Narrative, widział, jak ostatnia kolumna wyszła z cmentarza i doszła na dwadzieścia jardów od rowu, zanim się załamała. Generał Selim Pasza poprowadził brygadę Egipcjan do kontrataku na bagnety i padł zastrzelony na jej czele. Kilkuset tureckich kawalerzystów Omera Paszy nie mogło ścigać rosyjskich kolumn wobec ich silnej jazdy i dział, więc atakujący wycofali się w porządku, a odwrót, meldował Raglan, zaczął się około 10 rano.⁸

Rachunek zabitych

Liczby różnią się nawet w dwóch raportach sprzymierzonych. Omer Pasza podał straty 87 zabitych i 277 rannych oraz 79 zabitych koni; Simmons następnego dnia liczył 97 zabitych i 277 rannych Turków, a ponadto 4 zabitych i 9 rannych Francuzów oraz 13 zabitych mieszkańców miasta. Jedna turecka bateria straciła większość koni i 19 ludzi, a wszystkie jej działa zostały uszkodzone. Po stronie rosyjskiej Omer Pasza podał, za władzami miasta, które grzebały zabitych, 453 poległych, choć atakujący zabrali wielu zabitych i niemal wszystkich rannych.⁹

Zwycięstwo podniosło ducha armii tureckiej, która od razu zabrała się do wzmacniania szańców i ustawiania kolejnych dział. Oblężenie Sewastopola trwało dalej, a w nocy 8 września 1855 roku, po francuskim szturmie na Małachow Kurhan, Rosjanie opuścili miasto.¹⁰ › Oblężenie Sewastopola, 1854