Co wydarzyło się podczas oblężenia Savannah?
We wrześniu 1779 roku francuska flota hrabiego d'Estaing i amerykańska armia Benjamina Lincolna próbowały odbić Savannah, zajęte przez Brytyjczyków w grudniu 1778 roku. 16 września d'Estaing zażądał kapitulacji garnizonu, ale brytyjski dowódca Augustine Prevost grał na zwłokę, aż nadeszły posiłki, i odmówił. Ostrzał nie przyniósł skutku, więc o świcie 9 października sprzymierzeni zaatakowali redutę Spring Hill i w niecałą godzinę zostali odparci z ciężkimi stratami. Kazimierz Pułaski został śmiertelnie ranny, a oblężenie zdjęto.1
Savannah było w rękach brytyjskich od 29 grudnia 1778 roku, gdy brytyjski oddział zajął port, a główny teatr wojny przeniósł się do kolonii południowych. Odbicie miasta stało się możliwe rok później, bo do wojny weszła Francja. Po amerykańskim zwycięstwie pod Saratogą Francja podpisała 6 lutego 1778 roku traktaty o handlu i o sojuszu ze Stanami Zjednoczonymi, a Ludwik XVI wysłał przez Atlantyk wiceadmirała Charlesa Henriego d'Estaing z eskadrą tulońską. D'Estaing bił się pod Rhode Island w sierpniu 1778 roku, a w lipcu 1779 roku zdobył wyspy St. Vincent i Grenadę w Indiach Zachodnich.2
Desant w porze huraganów
3 września 1779 roku brytyjski obserwator zameldował o pięciu francuskich okrętach liniowych u wyspy Tybee. Reszta floty, trzydzieści trzy okręty wojenne i transportowce z ponad 4000 żołnierzy, nadpłynęła 9 września, w najgorszej porze roku na wybrzeżu Georgii. Brytyjczycy zatopili w rzece Savannah sześć statków, by zablokować podejście. Francuzi zaczęli lądować pod Beaulieu, czternaście mil na południe od miasta, w nocy z 11 na 12 września, bez pilotów. Niektórzy żołnierze przesiedzieli w otwartych łodziach trzy noce, a na lądzie nie mieli namiotów i mokli w deszczu.3
Od północy generał Benjamin Lincoln dotarł do Cherokee Hill, dziesięć mil na północny zachód od Savannah, z 600 żołnierzami Armii Kontynentalnej, 200 jeźdźcami legionu Kazimierza Pułaskiego i 750 milicjantami. Narodowe Muzeum Armii Stanów Zjednoczonych ocenia całe sprzymierzone wojsko na około 7700 ludzi.4
Żądanie kapitulacji 16 września
Rankiem 16 września d'Estaing zażądał od generała Augustine'a Prevosta kapitulacji garnizonu. Prevost poprosił o czas do namysłu. Gdy zwlekał, z Beaufort w Karolinie Południowej nadciągnął podpułkownik John Maitland z około 800 szkockimi żołnierzami z Fraser's Highlanders, co podniosło liczbę brytyjskich regularnych do 3200, nie licząc milicji, wojowników indiańskich i uzbrojonych czarnych lojalistów. Rada wojenna Prevosta odrzuciła wtedy żądanie.5
Lincoln i d'Estaing wybrali regularne oblężenie. 22 września Francuzi zaczęli wyładowywać ciężkie działa pod Thunderbolt i Causton's Bluff i ciągnąć je pięć mil lądem w ulewnym deszczu. Brytyjczycy tymczasem osłonili linię zasiekami z zaostrzonych pali, a silną redutę Spring Hill na prawym skrzydle kryły Sailors' Battery i uzbrojony bryg Germain. Baterie sprzymierzonych otworzyły ogień w nocy z 3 na 4 października. Amerykański oficer, major John Jones, pisał do żony, że spodziewa się kapitulacji miasta w ciągu czterdziestu ośmiu godzin, a jeśli nie, armia będzie musiała iść do szturmu.6
Szturm na Spring Hill
Ostrzał nie złamał garnizonu, a pogoda się psuła, więc d'Estaing wyznaczył szturm na noc z 8 na 9 października. Miały to być trzy skoordynowane natarcia. Kolumna 500 milicjantów pod generałem Isaakiem Hugerem pozorowała atak na redutę przy drodze White Bluff i została przywitana ogniem muszkietów i muzyką. Irlandzki batalion pułkownika Arthura Dillona zgubił drogę w bagnie i został odparty. Główne uderzenie spadło dokładnie tam, gdzie przewidział Prevost, na redutę Spring Hill w odcinku Maitlanda. Sam d'Estaing napisał później, że dzień wcześniej dwaj amerykańscy dezerterzy uprzedzili Brytyjczyków o miejscu ataku.7
Trzy kolumny francuskie i dwie amerykańskie miały ruszyć razem około piątej rano. Francuzi przyszli spóźnieni, a d'Estaing posłał pierwszą kolumnę do ataku, zanim pozostałe były gotowe. Przebiegła około 500 jardów otwartego terenu z okrzykiem „Vive le roi!”, na który odpowiedziały dudy szkockich górali, i przy zasiekach została zmasakrowana kartaczami i ogniem muszkietów. Druga i trzecia kolumna podzieliły jej los. Na lewym skrzydle 2. pułk Karoliny Południowej pułkownika Johna Laurensa i milicja z Charlestonu, a za nimi generał Lachlan McIntosh, wdarli się do rowu i zatknęli na wale sztandary Karoliny Południowej i Francji, ale przedpiersie było zbyt wysokie, by wspiąć się na nie pod takim ogniem. Kontratak grenadierów 60. pułku i kompanii piechoty morskiej wyparł ich z rowu. „Akcja trwała nie dłużej niż godzinę i była bardzo gwałtowna”, pisał d'Estaing.8
Śmierć Pułaskiego
Pułaski czekał z 200 jeźdźcami, by wpaść w wyłom, który nigdy się nie otworzył. Usłyszawszy, że d'Estaing padł, pojechał naprzód ze swoim adiutantem, kapitanem Paulem Bentalou, by samemu obejrzeć teren, i trafił go w pachwinę kartacz z Sailors' Battery albo z brygu Germain. Według relacji o szturmie przytoczonej przez Narodowe Muzeum Armii USA, gdy go znoszono z pola, polecił pułkownikowi Danielowi Horry'emu, który przejął jazdę, iść za jego lansjerami. Zmarł po dwóch dniach.9
Po bitwie
New Georgia Encyclopedia liczy około 1094 zabitych po stronie sprzymierzonych, z czego około 650 Francuzów. Straty brytyjskie są mniej pewne: sir Henry Clinton meldował o 16 zabitych i 39 rannych wśród wojsk królewskich, a większość badaczy przyjmuje około 40 zabitych i 63 rannych. Clinton nazwał odparcie szturmu „największym wydarzeniem całej wojny”. Francuzi odpłynęli, Lincoln wycofał się do Charlestonu, a Georgia pozostała kolonią brytyjską i podstawą brytyjskiego marszu na Karoliny i Wirginię.10
Jerzy Waszyngton wyciągnął z tego inną lekcję. W liście do Lincolna dwa miesiące później z ulgą zauważał, że porażka nie zniszczyła, lecz wzmocniła zaufanie między armią francuską a amerykańską. Dwa lata później to zaufanie zaowocowało, gdy francusko-amerykańska armia wzięła do niewoli armię brytyjską pod Yorktown.11
Przypisy
Numer w tekście odsyła do przypisu; przypis wskazuje prace, na których opiera się dany akapit, a ich pełne opisy są w części Źródła.
- Gordon Burns Smith, „Siege of Savannah”; National Museum of the United States Army, „Savannah”. ↩
- Gordon Burns Smith, „Siege of Savannah”; National Museum of the United States Army, „Savannah”. ↩
- Gordon Burns Smith, „Siege of Savannah”. ↩
- Gordon Burns Smith, „Siege of Savannah”; National Museum of the United States Army, „Savannah”. ↩
- Gordon Burns Smith, „Siege of Savannah”. ↩
- Gordon Burns Smith, „Siege of Savannah”; National Museum of the United States Army, „An American Officer Describes the Start of the Bombardment”. ↩
- Gordon Burns Smith, „Siege of Savannah”; National Museum of the United States Army, „Count d'Estaing Describes the Assault”. ↩
- Gordon Burns Smith, „Siege of Savannah”; National Museum of the United States Army, „An American Officer Described the Death of Count Pulaski”; National Museum of the United States Army, „Count d'Estaing Describes the Assault”. ↩
- Gordon Burns Smith, „Siege of Savannah”; National Museum of the United States Army, „An American Officer Described the Death of Count Pulaski”. ↩
- Gordon Burns Smith, „Siege of Savannah”. ↩
- National Museum of the United States Army, „Washington Finds Seeds of Hope in the Failed Siege”. ↩
Źródła
- Gordon Burns Smith, New Georgia Encyclopedia, „Siege of Savannah”
- National Museum of the United States Army, Army Trails, „Savannah: September-October 1779”
- National Museum of the United States Army, Army Trails, „An American Officer Describes the Start of the Bombardment”
- National Museum of the United States Army, Army Trails, „Count d'Estaing Describes the Assault”
- National Museum of the United States Army, Army Trails, „An American Officer Described the Death of Count Pulaski”
- National Museum of the United States Army, Army Trails, „Washington Finds Seeds of Hope in the Failed Siege”
